\u2696\ufe0f Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi, Esas No: 2016\/2524, Karar No: 2017\/5338 Say\u0131l\u0131 Karar\u0131:<\/p>\n\n\n\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n\n\n\n
Mahkemesi :A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi
Su\u00e7 : Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct durma, \u00fcye olma ve \u015fantaj
H\u00fck\u00fcm : 1- 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 223\/2-e maddesi uyar\u0131nca beraat (San\u0131k … hakk\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7undan, san\u0131klar …, …, …, … haklar\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olma su\u00e7undan, san\u0131klar …, … haklar\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulan \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015flemek su\u00e7undan, san\u0131klar …, … haklar\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulan \u00f6rg\u00fcte yard\u0131m su\u00e7undan ayr\u0131 ayr\u0131)
2- San\u0131k … hakk\u0131nda:
5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 107\/2. maddesi yollamas\u0131yla 107\/1. maddesi, 53, 52\/2-4 ve 58 maddeleri uyar\u0131nca mahkumiyet (kat\u0131lan … ve kat\u0131lan … ve ….. y\u00f6nelik eylemler hakk\u0131nda ayr\u0131 ayr\u0131 iki kez)
3- San\u0131k … hakk\u0131nda;
mahkumiyet (kat\u0131lan … ve kat\u0131lan … ve …. y\u00f6nelik eylemler hakk\u0131nda ayr\u0131 ayr\u0131 iki kez)
4- San\u0131klar …, … ve … haklar\u0131nda;
5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 107\/2. maddesi yollamas\u0131yla 107\/1. maddesi, 53, 52\/2-4 maddeleri uyar\u0131nca mahkumiyet (kat\u0131lan …’e y\u00f6nelik eylem hakk\u0131nda san\u0131klar hakk\u0131nda ayr\u0131 ayr\u0131)
5- San\u0131k … hakk\u0131nda;
5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n 107\/2. maddesi yollamas\u0131yla 107\/1. maddesi, 53, 52\/2-4 maddeleri uyar\u0131nca mahkumiyet (kat\u0131lan … ve ….. y\u00f6nelik eylem hakk\u0131nda)
Dosya incelenerek gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:
H\u00fckmedilen cezalar\u0131n s\u00fcrelerine g\u00f6re ko\u015fullar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan san\u0131k … m\u00fcdafiinin duru\u015fmal\u0131 inceleme isteminin CMUK\u2019n\u0131n 318. maddesi uyar\u0131nca REDD\u0130NE,
I- San\u0131klara y\u00fcklenen su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma, su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulan \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmak, \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015flemek ve \u00f6rg\u00fcte yard\u0131m etmek su\u00e7unun niteli\u011fi itibariyle su\u00e7dan do\u011frudan do\u011fruya zarar g\u00f6rmeyip davaya kat\u0131lma ve dolay\u0131s\u0131yla h\u00fckm\u00fc temyiz etme hakk\u0131 bulunmayan kat\u0131lan ad\u0131na vekilinin beraat h\u00fck\u00fcmlerine y\u00f6nelik temyiz talebinin, CMUK’n\u0131n 317. maddesi gere\u011fince REDD\u0130NE,
II- San\u0131k … hakk\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7undan san\u0131klar …, …, …, … hakk\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olma su\u00e7undan, san\u0131klar …, … hakk\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulan \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015flemek su\u00e7undan, san\u0131klar … ve … haklar\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla kurulan \u00f6rg\u00fcte yard\u0131m su\u00e7undan verilen beraat h\u00fck\u00fcmlerine y\u00f6nelik yap\u0131lan incelemede;
Yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda san\u0131klara y\u00fcklenen su\u00e7lara ili\u015fkin yeterli delil elde edilemedi\u011fi gerek\u00e7eleri g\u00f6sterilerek mahkemece kabul ve takdir k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fundan, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddiyle beraate ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin ONANMASINA,
III-San\u0131klar …, …, …, …, … ve … hakk\u0131nda \u015fantaj su\u00e7u nedeniyle verilen mahkumiyet h\u00fck\u00fcmlerine y\u00f6nelik yap\u0131lan incelemede;1- Olu\u015f ve dosya kapsam\u0131na g\u00f6re, mahkemenin kabul\u00fcnde bir isabetsizlik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, kat\u0131lan vekilinin san\u0131klar\u0131n \u015fantaj su\u00e7undan \u00fcst hadde yak\u0131n bir \u015fekilde cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik temyiz taleplerinin reddine,
2- T\u00fcm deliller gibi ileti\u015fimin tespiti neticesinde elde edilen g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ili\u015fkin tutanaklar\u0131n da delil olarak kullan\u0131labilmesi i\u00e7in CMK’n\u0131n 206\/2-a ve 217\/2. maddeleri gere\u011fince hukuka uygun olarak elde edilmi\u015f bulunmas\u0131 gerekti\u011finden \u00f6ncelikle bu hususun incelenmesi gerekmektedir.
\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesinin 12. maddesi ki\u015fisel yaz\u0131\u015fma ve \u00f6zel hayat\u0131 koruma alt\u0131na al\u0131rken i\u00e7 hukukumuzun bir par\u00e7as\u0131 olan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 8. maddesinde ise “Her ki\u015fi \u00f6zel ve aile ya\u015fam\u0131na, konutuna, haberle\u015fmesine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi hakk\u0131na sahiptir. Bu haklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na resmi bir makam\u0131n m\u00fcdahalesi, demokratik bir toplumda milli g\u00fcvenlik, kamu g\u00fcvenli\u011fi, \u00fclkenin ekonomik refah\u0131, d\u00fczenin korunmas\u0131, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n veya ahl\u00e2k\u0131n ve ba\u015fkas\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 i\u00e7in zorunlu bulundu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde ve kanunla d\u00fczenlenmesi ko\u015fuluyla olabilir” denilmi\u015f, bu h\u00fckme benzer \u015fekilde Anayasam\u0131z\u0131n 22. maddesinde de “Herkes haberle\u015fme h\u00fcrriyetine sahiptir. Milli G\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; haberle\u015fme engellenemez ve gizlili\u011fine dokunulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde hakimin onay\u0131na sunulur. Hakim karar\u0131n\u0131 k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde karar kendili\u011finden kalkar.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.
Ceza Muhakemesi Hukukumuzda ileti\u015fimin tespitiyle ilgili ilk d\u00fczenleme 4422 say\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 01.06.2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren CMK’n\u0131n 135. maddesinde konu yeniden d\u00fczenlenmi\u015f ve 4422 say\u0131l\u0131 Kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. CMK’n\u0131n 135. maddesinin gerek\u00e7esinde d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131rken Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n yap\u0131lan d\u00fczenlemeye esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Gerek\u00e7ede ayr\u0131ca “…gerek ikrar, gerek i\u015flenen su\u00e7a ait di\u011fer delil, iz ve emareler, su\u00e7u i\u015fleyen, \u015ferikleri, yatakl\u0131k edenler ile di\u011fer ki\u015filer aras\u0131nda cereyan eden telefon muhaberelerinin dinlenmesi veya sinyalleri, yaz\u0131lar\u0131 resimleri tek y\u00f6nl\u00fc sistemlerle alan ve ileten ara\u00e7lara girilerek elde edilebilir. Ancak burada \u00e7ok a\u00e7\u0131k olan ve \u00f6rne\u011fin uyu\u015fturucu madde trafi\u011finde oldu\u011fu gibi ba\u015fka suretle delilini bulmak olana\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok az oldu\u011fu su\u00e7lar\u0131 ve faillerini meydana \u00e7\u0131karmak gibi \u00f6nemli toplumsal yarar ile haberle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zel hayat\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 gibi temel insan haklar\u0131na sayg\u0131n\u0131n \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k oldu\u011fundan bat\u0131 \u00fclkeleri bu konuyu Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin i\u00e7tihatlar\u0131na uygun \u015fekilde d\u00fczenlemi\u015flerdir\u201d ifadeleri yer almaktad\u0131r.
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 ve Temel \u00d6zg\u00fcrl\u00fcklerin Korunmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 8. maddesinde de haberle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahalenin belli de\u011ferlerin korunmas\u0131 amac\u0131yla ve kanunla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmak ko\u015fuluyla s\u00f6z konusu olabilece\u011fi
belirtilmi\u015ftir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesince 24 Nisan 1990 tarihli Kruslin-Fransa; 20 Nisan 1990 tarihli Huvig-Fransa; 4 May\u0131s 2000 tarihli Rotaru-Romanya; 2 A\u011fustos 1984 tarihli Malone-Birle\u015fik Krall\u0131k ve 06 A\u011fustos 1978 tarihli Klass ve Di\u011ferleri-Almanya davalar\u0131nda verilen kararlar da bu y\u00f6ndedir. Bu kararlarda \u00f6zetle; \u201cTelefon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine dinleme veya di\u011fer y\u00f6ntemlerle m\u00fcdahale edilmesi, \u00f6zel hayata ve haberle\u015fmeye ciddi bir m\u00fcdahaledir ve bu nedenle \u00f6zellikle kesin olan bir kanuna dayanmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kullan\u0131labilecek teknolojiler devaml\u0131 daha sofistike hale geldi\u011fi i\u00e7in, bu konuda a\u00e7\u0131k ve detayl\u0131 kurallar\u0131n olmas\u0131 \u00f6nemlidir\u201d ve \u201cGizli g\u00f6zetim \u00f6nlemlerinin uygulamaya ge\u00e7irilmesi, s\u00f6z konusu ki\u015filer veya genel olarak kamu taraf\u0131ndan ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, y\u00fcr\u00fctmeye verilen yasal taktir yetkisinin s\u0131n\u0131rs\u0131z bir g\u00fc\u00e7 olarak ifade edilmi\u015f olmas\u0131 hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131d\u0131r. Bu nedenle, yetkililere verilen takdir yetkisinin kapsam\u0131 ve uygulanma y\u00f6ntemi, bireye keyfi m\u00fcdahaleye kar\u015f\u0131 gerekli korunmay\u0131 sa\u011flayacak bi\u00e7imde ve al\u0131nan \u00f6nlemin me\u015fru amac\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, kanunda yeterince a\u00e7\u0131kl\u0131kla belirtilmelidir.\u201d bi\u00e7imindeki gerek\u00e7elere dayan\u0131lmak suretiyle, telefonla yap\u0131lan ileti\u015fimin dinlenilmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131 ile bu \u015fekilde elde edilecek delillerin kullan\u0131lmas\u0131 konusunda belirleyici s\u0131n\u0131rlamalar getirilmemi\u015f, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ileti\u015fimin dinlenmesi tedbirine ili\u015fkin t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n kanunlarda yer almas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.
Ceza Muhakemesi Kanunumuz da konuyu ki\u015finin mahremiyet hakk\u0131 ile kamunun su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi ve ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ihtiyac\u0131 aras\u0131nda bir denge sorunu olarak de\u011ferlendirmekte, Anayasam\u0131za ve insan haklar\u0131 hukukunun yerle\u015fik yakla\u015f\u0131mlar\u0131na uygun bir d\u00fczenleme getirmektedir. Buna g\u00f6re CMK\u2019n\u0131n soru\u015fturma s\u00fcrecinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 135. maddesinde;
\u201c(1) Bir su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan soru\u015fturma ve kovu\u015fturmada, su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka suretle delil elde edilmesi imkan\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda, hakim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131yla \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n telekom\u00fcnikasyon yoluyla ileti\u015fimi tespit edilebilir, dinlenebilir, kayda al\u0131nabilir ve sinyal bilgileri de\u011ferlendirilebilir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 karar\u0131n\u0131 derhal hakimin onay\u0131na sunar ve hakim, karar\u0131n\u0131 en ge\u00e7 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde verir. S\u00fcrenin dolmas\u0131 veya hakim taraf\u0131ndan aksine karar verilmesi halinde tedbir Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan derhal kald\u0131r\u0131l\u0131r.
(2) \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek ki\u015filerle aras\u0131ndaki ileti\u015fimi kayda al\u0131namaz. Kayda alma ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra bu durumun anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde, al\u0131nan kay\u0131tlar derhal yok edilir.
(3) Birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re verilen kararda, y\u00fcklenen su\u00e7un t\u00fcr\u00fc, hakk\u0131nda tedbir uygulanacak ki\u015finin kimli\u011fi, ileti\u015fim arac\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fc, telefon numaras\u0131 veya ileti\u015fim ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 tespite imkan veren kodu, tedbirin t\u00fcr\u00fc, kapsam\u0131 ve s\u00fcresi belirtilir. Tedbir karar\u0131 en \u00e7ok \u00fc\u00e7 ay i\u00e7in verilebilir; bu s\u00fcre, bir defa daha uzat\u0131labilir. (Ek c\u00fcmle: 25.05.2005-5353 say\u0131l\u0131 Kanunun 17. mad) Ancak, \u00f6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti
\u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen su\u00e7larla ilgili olarak gerekli g\u00f6r\u00fclmesi halinde, hakim bir aydan fazla olmamak \u00fczere s\u00fcrenin m\u00fcteaddit defalar uzat\u0131lmas\u0131na karar verebilir.
(4) \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilmesi i\u00e7in, … mobil telefonun yeri, hakim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131na istinaden tespit edilebilir. Bu hususa ili\u015fkin olarak verilen kararda, …mobil telefon numaras\u0131 ve tespit i\u015fleminin s\u00fcresi belirtilir. Tespit i\u015flemi en \u00e7ok \u00fc\u00e7 ay i\u00e7in yap\u0131labilir; bu s\u00fcre, bir defa daha uzat\u0131labilir.
(5) Bu madde h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re al\u0131nan karar ve yap\u0131lan i\u015flemler, tedbir s\u00fcresince gizli tutulur.
(6) Bu madde kapsam\u0131nda dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ancak a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan su\u00e7larla ilgili olarak uygulanabilir:
a) T\u00fcrk Ceza Kanununda yer alan;
1. G\u00f6\u00e7men ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve insan ticareti (madde 79, 80),
2. Kasten \u00f6ld\u00fcrme (madde 81, 82, 83),
3. \u0130\u015fkence (madde 94, 95),
4. Cinsel sald\u0131r\u0131 (birinci f\u0131kra hari\u00e7, madde 102),
5. \u00c7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 (madde 103),
6. Uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde imal ve ticareti (madde 188),
7. Parada sahtecilik (madde 197),
8. Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma (iki, yedi ve sekizinci f\u0131kralar hari\u00e7, madde 220),
9. (Ek alt bend: 25.05.2005-5353 S.K.\/17. mad) Fuhu\u015f (madde 227, f\u0131kra 3),
10. \u0130haleye fesat kar\u0131\u015ft\u0131rma (madde 235),
11. R\u00fc\u015fvet (madde 252),
12. Su\u00e7tan kaynaklanan malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerini aklama (madde 282),
13.Silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct (madde 314) veya bu \u00f6rg\u00fctlere silah sa\u011flana (madde 315),
14. Devlet S\u0131rlar\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar ve Casusluk (madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337) su\u00e7lar\u0131,
b) Ate\u015fli Silahlar ve B\u0131\u00e7aklar ile Di\u011fer Aletler Hakk\u0131nda Kanunda tan\u0131mlanan silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 (madde 12) su\u00e7lar\u0131,
c) (Ek bend: 25.05.2005-5353 S.K.\/17. mad) Bankalar Kanununun 22’nci maddesinin (3) ve (4) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda tan\u0131mlanan zimmet su\u00e7u,
d) Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununda tan\u0131mlanan ve hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lar,
e) K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanununun 68 ve 74’\u00fcnc\u00fc maddelerinde tan\u0131mlanan su\u00e7lar,
(7) Bu maddede belirlenen esas ve usuller d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7kimse, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n telekom\u00fcnikasyon yoluyla ileti\u015fimini dinleyemez ve kayda alamaz\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemeye yer verilmi\u015ftir.
Kanun gerek\u00e7esinden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, varolan denge sorununu \u00fc\u00e7 ara\u00e7 kullanarak \u00e7\u00f6zmeyi hedeflemi\u015ftir; ilki, ileti\u015fimin tespiti karar\u0131n\u0131 verecek merciin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, ikincisi ileti\u015fimin tespiti karar\u0131 verilmesinin olaya \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131 olan mevcut \u015f\u00fcphe, delil ve delil elde etme durumu, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de karar\u0131n verilebilece\u011fi su\u00e7lar\u0131n s\u0131mrland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ceza muhakemesi hukukumuzda herhangi bir \u015fekilde dosyaya al\u0131nm\u0131\u015f ileti\u015fim tespit tutana\u011f\u0131n\u0131n CMK’n\u0131n 206\/2-a ve 217\/2. maddeleri anlam\u0131nda hukuka uygun delil de\u011feri kazanabilmesi i\u00e7in CMK 135. maddeye g\u00f6re verilmi\u015f bulunan karar\u0131n maddenin 1. c\u00fcmlesinde d\u00fczenlenmi\u015f \u015fartlara uygun olarak verilmi\u015f bir karar gerekmekte olup, karar\u0131 veren merci kendisine sunulan talebi bu ko\u015fullar a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirirken, yarg\u0131lamay\u0131 yapan mahkemede \u00f6ncelikle ileti\u015fimin dinlenilmesine ili\u015fkin karar\u0131n hukuka uygunlu\u011funu denetleyecektir.
Yukar\u0131da belirtildi\u011fi \u015fekilde kanun koyucu mevcut denge sorununu doktrinde katalog su\u00e7 olarak adland\u0131r\u0131lan y\u00f6ntemle \u00e7\u00f6zmeyi hedeflemi\u015ftir. Buna g\u00f6re ileti\u015fimin dinlenilmesi ki\u015filer, toplum ve devlet \u00fczerinde a\u011f\u0131r zarar veya tehlikeye yol a\u00e7an bir dizi su\u00e7 i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\u0130leti\u015fimin dinlenilmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik karar\u0131n verilebilmesinin karar\u0131 veren merci ve katalog su\u00e7 \u015feklindeki objektif ko\u015fullar\u0131n\u0131n yan\u0131nda olaya g\u00f6re de\u011fi\u015fen s\u00fcbjektif nitelikteki “su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka suretle delil elde etme imkan\u0131n\u0131n” bulunmamas\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131n kanun koyucunun ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 dengeyi sa\u011flayabilmesi i\u00e7in hakim taraf\u0131ndan dikkatle incelenmesi zorunludur. Hakim talebin kabul\u00fcne karar verirken bu \u015fartlar\u0131 sa\u011flayan somut olay, bilgi ve belgeleri soru\u015fturma makam\u0131ndan talep etmelidir. Aksi uygulamada karar\u0131n CMK’n\u0131n 135\/1. maddesinin s\u00fcbjektif ko\u015fullar\u0131na uygunlu\u011fu denetlenemez hale gelecek ve \u00f6n ko\u015fullar \u00f6l\u00fc d\u00fczenleme halini alacakt\u0131r.
Somut olay\u0131m\u0131zda verilen ileti\u015fimin dinlenilmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131na dair kararlar\u0131n hukuka uygunlu\u011fu irdelenmeden \u00f6nce CMK\u2019n\u0131n 135\/1. maddesindeki s\u00fcbjektif ko\u015fullar\u0131 i\u00e7eren tan\u0131m\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir.
Kunter\/Yenisey\/Nuho\u011flu’na g\u00f6re “\u0130leti\u015fimin denetlenebilmesi i\u00e7in kuvvetli, makul ve kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmemi\u015f \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 \u015fartt\u0131r… kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin tutuklama i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ‘kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesinden’ farkl\u0131d\u0131r. Zaten tutuklama karar\u0131 verecek kadar kuvvetli \u015f\u00fcphe varsa ileti\u015fimin denetlenmesi yolu kendili\u011finden kapanmaktad\u0131r. \u015e\u00fcphe ve belirti kavramlar\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirten yazarlar “\u0130leti\u015fimin denetlenmesi karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in \u00e7ok basit bir su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin varl\u0131\u011f\u0131 yeterli ise de, su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin belirtilerin kuvvetli olmas\u0131 gereklidir” saptamas\u0131na yer vermi\u015flerdir.
6526 say\u0131l\u0131 Kanun CMK’n\u0131n 135\/1. maddesinde yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklikle kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 “somut delillere dayanmas\u0131” \u015fart\u0131n\u0131 getirmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmadan \u00f6nce de hakimin bu \u015fart\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlerken somut olaylar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aramas\u0131 Kanunun ki\u015filerin mahremiyetini korumay\u0131 ama\u00e7layan anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir gere\u011fidir ancak uygulamada soyut gerek\u00e7elerle ileti\u015fimin dinlenilmesi karar\u0131 verilmesi an\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fin gerek\u00e7esini olu\u015fturmu\u015ftur. Bu \u015fart\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda aranmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir husus da \u015f\u00fcphe sebeplerinin kanuna ayk\u0131r\u0131 elde edilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. CMK’n\u0131n 217. maddesinin gerek\u00e7esine g\u00f6re hukuka ayk\u0131r\u0131 delil niteli\u011finde bulunan i\u015fkence, narko analiz, hataya s\u00fcr\u00fckleyici eylemler, bask\u0131, ki\u015finin fizik ve moral b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan sald\u0131r\u0131lar yoluyla elde edilmi\u015f bilgiler de CMK’n\u0131n 135. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin varl\u0131\u011f\u0131na dayanak al\u0131namayacakt\u0131r.
CMK 135\/1. maddenin ileti\u015fimin dinlenilmesi karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc subjektif \u015fart\u0131n ikinci unsuru ba\u015fka suretle delil elde etme imkan\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131d\u0131r. Doktrinde isabetle belirtti\u011fi \u00fczere ileti\u015fimin dinlenilmesi son \u00e7aredir. Hakim soru\u015fturma makam\u0131ndan delil elde etme hususundaki hangi \u00e7abalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7suz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 talep etmek durumundad\u0131r. Su\u00e7 i\u015fledi\u011fi de\u011ferlendirilen ki\u015finin g\u00fc\u00e7l\u00fc konumu nedeniyle aleyhine tan\u0131kl\u0131k yap\u0131lmak istenmemesi, delilleri ortadan kald\u0131rma hususunda tecr\u00fcbeli ve becerikli olmas\u0131, i\u015flenen su\u00e7larda azmettiren konumunda bulunmas\u0131 nedeniyle aleyhinde fiziksel bir delil bulunmamas\u0131, i\u015fledi\u011fi su\u00e7un ve i\u015flenme bi\u00e7iminin do\u011fas\u0131n\u0131n ba\u015fka delil elde etme bi\u00e7imlerine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kapal\u0131 olmas\u0131 gibi ya\u015famsal durumlar, ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lan \u00f6nceki yarg\u0131lamada delil yetersizli\u011fi nedeniyle verilmi\u015f bir beraat karar\u0131 gibi hukuksal durumlar bu kapsamdad\u0131r.
\u00d6nemle belirtmelidir ki, ileti\u015fimin tespiti karar\u0131 soyut gerek\u00e7elerle verilmi\u015f olsa bile tekam\u00fcl etmi\u015f bir dosyadan kararlar\u0131n verildi\u011fi tarihte CMK’n\u0131n 135\/1. maddesindeki \u015fartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131labiliyorsa yarg\u0131lama makam\u0131 ileti\u015fimin dinlenilmesi karar\u0131n\u0131n hukuka uygunlu\u011funu kendisi de saptayabilecektir. Yine \u00f6nemle belirtmek gerekir ki subjektif ko\u015fulun her iki unsurunun da mevcut bulunmas\u0131 karar\u0131n verilebilmesi i\u00e7in zorunludur.
CMK, telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenebilmesine baz\u0131 hallerde s\u0131n\u0131rlamalar getirmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek ki\u015filerle aras\u0131ndaki ileti\u015fimi kayda al\u0131namaz. Kayda alma ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra bu durumun anla\u015f\u0131lmas\u0131 halindeyse al\u0131nan kay\u0131tlar derhal yok edilir (CMK m. 135\/2). \u0130kinci f\u0131kran\u0131n bu lafz\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla kayda al\u0131namayacak olan bu ileti\u015fim, CMK\u2019n\u0131n 135. maddesi h\u00fckm\u00fc anlam\u0131nda tespit edilebilecek, dinlenebilecek ve bu ileti\u015fime ili\u015fkin sinyal bilgileri de\u011ferlendirilebilecektir.
CMK\u2019n\u0131n 136. maddesi h\u00fckm\u00fc gere\u011fi \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa y\u00fcklenen su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcdafiin b\u00fcrosu, konutu ve yerle\u015fim yerindeki telekom\u00fcnikasyon ara\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda, bu Kanunun 135. maddesi h\u00fckm\u00fc uygulanamaz. Meslekleri gere\u011fi CMK\u2019n\u0131n 46. maddesi h\u00fckm\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 olan avukatlar hakk\u0131nda da ileti\u015fiminin denetlenmesi \u00e7er\u00e7evesinde bu ileti\u015fimin \u201ckayda al\u0131nmas\u0131\u201d tedbirinin zaten 135. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc gere\u011fi uygulanma imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak m\u00fcdafiinin, y\u00fcklenen su\u00e7a ili\u015fkin olarak \u015f\u00fcpheli veya .\/..
san\u0131kla b\u00fcrosunda, konutunda ve yerle\u015fim yerinde telekom\u00fcnikasyon yoluyla kurdu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fimin 135. madde h\u00fckm\u00fc anlam\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc denetimin d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r.
Ancak m\u00fcdafiinin su\u00e7u bizzat i\u015fledi\u011fi veya bu su\u00e7a i\u015ftirak etti\u011fi \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunmas\u0131 halinde ise, bu tedbire ili\u015fkin olarak kendisi hakk\u0131nda da denetleme karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f olmak kayd\u0131yla 135. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fcndeki engelin ortadan kalkaca\u011f\u0131, yani zaten m\u00fcmk\u00fcn olan tespit, dinleme ve sinyal bilgilerini de\u011ferlendirme tedbirleri yan\u0131nda kayda alma tedbirinin de uygulanabilece\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131labilecekken 136. madde h\u00fckm\u00fcn\u00fcn salt lafzi bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131 durumunda, m\u00fcdafiinin bu sefer kendisinin de \u015f\u00fcphelisi oldu\u011fu bu su\u00e7, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa y\u00fcklenen su\u00e7 olma vasf\u0131n\u0131 devam ettirdi\u011fi i\u00e7in, kendisiyle b\u00fcrosunda, konutunda ve yerle\u015fim yerinde telekom\u00fcnikasyon yoluyla kurdu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fimin yine 135. madde h\u00fckm\u00fc anlam\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc denetimin d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilecektir.
Tesad\u00fcfen elde edilen delillerin d\u00fczenlendi\u011fi 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 138. maddesine g\u00f6re \u201cArama veya elkoyma koruma tedbirlerinin uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, yap\u0131lmakta olan soru\u015fturma veya kovu\u015fturmayla ilgisi olmayan ancak, di\u011fer bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi \u015f\u00fcphesini uyand\u0131rabilecek bir delil elde edilirse; bu delil muhafaza alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve durum Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derhal bildirilir. Telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi s\u0131ras\u0131nda, yap\u0131lmakta olan soru\u015fturma veya kovu\u015fturmayla ilgisi olmayan ve ancak, 135. maddenin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda say\u0131lan su\u00e7lardan birinin i\u015flendi\u011fi \u015f\u00fcphesini uyand\u0131rabilecek bir delil elde edilirse; bu delil muhafaza alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve durum Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derhal bildirilir\u201d. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir soru\u015fturma veya kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma konusu su\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren deliller tesad\u00fcfen elde edilen delillerdir. CMK\u2019da arama, el koyma ve ileti\u015fimin denetlenmesi koruma tedbirleri i\u00e7in d\u00fczenlenmi\u015f olan bu tip deliller, di\u011fer (\u00f6rne\u011fin, teknik takip, gizli soru\u015fturmac\u0131 g\u00f6revlendirilmesi) koruma tedbirlerinin uygulanmas\u0131yla da elde edilmi\u015f olabilir. B\u00f6yle bir durumda Ceza Muhakemesi Hukukunda k\u0131yas yasa\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, CMK’n\u0131n 138. maddesi h\u00fckm\u00fc k\u0131yasen bu deliller hakk\u0131nda da uygulanabilecektir.
Tesad\u00fcfen elde edilen deliller ve bunlar\u0131n de\u011ferlendirilmesi, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale alan\u0131n\u0131 geni\u015fletti\u011fi ve \u00f6zel hayata yeni ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir m\u00fcdahale niteli\u011finde oldu\u011fu i\u00e7in baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalara tabidir. Telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi s\u0131ras\u0131nda elde edilen tesad\u00fcfi delillerin, \u00e7o\u011fu Avrupa \u00fclkesinde oldu\u011fu gibi, katalog su\u00e7lardan birine ili\u015fkin olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tesad\u00fcfi delil elde edilince ileti\u015fimin dinlenmesine devam edilebilmesi i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kan yeni su\u00e7la ilgili dinleme \u015fartlar\u0131n\u0131n yeniden de\u011ferlendirilip yeni bir hakim karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekir.
Telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin dinlenmesi tedbiri uyguland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada elde edilen tesad\u00fcfi delillerin hukuka uygun kabul edilip kullan\u0131labilmeleri i\u00e7in, bu delilin elde edildi\u011fine ili\u015fkin derhal savc\u0131l\u0131\u011fa bilgi verilmesi gerekir. Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bilgilendirilmesi, tesad\u00fcfi delil elde edildikten sonra dinlemenin bitirilmesi beklenerek
veya dinlemeye devam edilip ba\u015fka tesad\u00fcfi deliller de elde edildikten sonra ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fse tesad\u00fcfi deliller hukuka ayk\u0131r\u0131 hale gelecek ve kullan\u0131lamayacakt\u0131r.
Bu \u015fekildeki ileti\u015fim tespitiyle elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131 hususuna gelindi\u011finde; Kunter\/Yenisey\/Nuho\u011flu’na g\u00f6re; “…kanuna ayk\u0131r\u0131 deliller teorisi \u00e7er\u00e7evesinde yabanc\u0131 sistemlerin “hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan” anlad\u0131klar\u0131, san\u0131\u011f\u0131n Anayasa ile teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan haklar\u0131ndan birinin bir devlet organ\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f bir i\u015flemle ihlal edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. “Hukuka ayk\u0131r\u0131 delil sorunu CMK’n\u0131n 135, 206 ve 217. maddeleri \u00e7er\u00e7evesinde Ceza Genel Kurulunca tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r; Ceza Genel Kurulunun 10.12.2013 tarih ve 2013\/399 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; “…ceza muhakemesinin amac\u0131, usul kurallar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilkeler do\u011frultusunda maddi ger\u00e7e\u011fin her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak bir bi\u00e7imde kesin olarak belirlenmesidir. Maddi ger\u00e7e\u011fin belirlenmesinde kullan\u0131lan yegane ara\u00e7lar deliller olup, nitekim 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n “Delilleri takdir yetkisi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 217. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan; “Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir” \u015feklindeki d\u00fczenleme ile bu husus belirtilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme ile ayr\u0131ca delillerin serbestli\u011fi ilkesine de vurgu yap\u0131lmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, ceza muhakemesinde hangi hususun hangi delillerle ispat olunaca\u011f\u0131 konusunda bir s\u0131n\u0131rlama bulunmay\u0131p, yarg\u0131lama yapan hakim hukuka uygun \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delili kullanmak suretiyle, san\u0131\u011f\u0131n aleyhine oldu\u011fu kadar lehine olan delilleri de ara\u015ft\u0131r\u0131p de\u011ferlendirerek \u015f\u00fcpheden ar\u0131nm\u0131\u015f bir sonuca ula\u015fmal\u0131d\u0131r. Yarg\u0131lama konusu olay\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 ve maddi ger\u00e7e\u011fin bulunabilmesi i\u00e7in ispat amac\u0131yla kullan\u0131lan her ara\u00e7 delil olarak kabul edilir. Maddi ger\u00e7e\u011fin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131nda ki\u015fisel ya da toplumsal de\u011ferlerin korunmas\u0131 zorunludur. Bu de\u011ferlerin korunmas\u0131 amac\u0131yla kanun koyucu delillerin serbestli\u011fi ilkesine “delil yasaklar\u0131” olarak adland\u0131r\u0131lan bir tak\u0131m s\u0131n\u0131rlamalar getirmi\u015ftir. Delil yasaklar\u0131, “delil elde etme” ve “delil de\u011ferlendirme” yasa\u011f\u0131 olarak iki gruba ayr\u0131lmaktad\u0131r. Delillerin elde edilme \u015fekline ili\u015fkin yasaklara “delil elde etme yasaklar\u0131”, hukuka uygun elde edilmi\u015f bile olsa o delilin yarg\u0131lamada ortaya konulup de\u011ferlendirilebilmesine ili\u015fkin yasaklara ise “delil de\u011ferlendirme yasaklar\u0131” denilmektedir.
\u0130fade alma ve sorgunun 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 148. maddesinde say\u0131lan \u015fekillerde yap\u0131lmas\u0131, tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 olan ki\u015fiye bu hakk\u0131n\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmamas\u0131 delil elde etme yasaklar\u0131na; duru\u015fmada tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinen tan\u0131\u011f\u0131n \u00f6nceki ifadesinin okunamamas\u0131, telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi s\u0131ras\u0131nda elde edilen delillerin ayn\u0131 Kanunun 135. maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda say\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131nda bir su\u00e7un soru\u015fturma ve kovu\u015fturulmas\u0131nda kullan\u0131lmamas\u0131 ise delil de\u011ferlendirilmesi yasaklar\u0131na \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir.
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 217. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan; “Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir” \u015feklindeki d\u00fczenleme ile ayr\u0131ca ceza muhakemesinde kullan\u0131lacak delillerin hukuka uygun \u015fekilde elde edilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re t\u00fcm deliller kanunda g\u00f6sterilen y\u00f6nteme uygun olarak elde edilmelidir.
Ancak, delil elde etmeye ili\u015fkin her hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n o delilin yarg\u0131lamada kullan\u0131lmas\u0131na engel olu\u015fturup olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 hususu \u00fczerinde de ayr\u0131ca durulmal\u0131d\u0131r. E\u011fer ihlal edilen kural bir hak ihlaline neden olmuyor ve yarg\u0131lama faaliyetlerinin b\u00fct\u00fcn\u00fc itibariyle adil yarg\u0131lanma ilkesi zedelenmiyorsa, o delilin yarg\u0131lamada de\u011ferlendirilemeyece\u011finden bahsedilemeyecektir.
5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 217. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131na ili\u015fkin gerek\u00e7ede “Maddenin son f\u0131kras\u0131, usul hukuku y\u00f6n\u00fcnden ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nem ta\u015f\u0131yan ve adil yarg\u0131lama ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bir ilkeyi belirtmektedir. \u0130lke, delilin do\u011frulu\u011funu, hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hakkaniyete uygunlu\u011funu sa\u011flamak amac\u0131m g\u00fctmektedir. B\u00f6ylece ister soru\u015fturma ister kovu\u015fturma evrelerinde olsun, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak, \u00f6rne\u011fin; i\u015fkence narko analiz, hataya s\u00fcr\u00fckleyici eylemler, sorgulamalar, bask\u0131lar, ki\u015finin fizik ve moral b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sald\u0131r\u0131lar yolu ile elde edilmi\u015f deliller h\u00fckme esas al\u0131namayacakt\u0131r” denilerek, delilin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131na engel olu\u015fturan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n “san\u0131\u011f\u0131n temel haklar\u0131n\u0131” ihlal eden ayk\u0131r\u0131l\u0131klar oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. \u201cHukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen deliller\u201d kavram\u0131ndaki “hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k”, san\u0131\u011f\u0131n temel haklar\u0131n\u0131 ihlal eden bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Muhakemenin sonunda, yap\u0131lan i\u015flemler bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilmeli ve muhakeme neticesinde, hukuka uygun veya ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen deliller kullan\u0131larak verilen h\u00fck\u00fcm, Anayasan\u0131n 36\u2019nc\u0131 maddesinde g\u00f6sterildi\u011fi bi\u00e7imde ‘adil’ ise, bir delil hukuka ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6ntemle elde edilmi\u015f olsa dahi kullan\u0131labilmelidir (Kunter\/Yenisey\/Nuho\u011flu, Muhakeme Hukuku Dal\u0131 Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Bask\u0131, 2007 y\u0131l\u0131, s. 1080).
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de P.G. ve J.H\/Birle\u015fik Krall\u0131k ve Khan\/Birle\u015fik Krall\u0131k davalar\u0131nda, soyut \u015fekilde hukuka ayk\u0131r\u0131 delillerin d\u0131\u015flanmamas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret etmi\u015f, somut olay dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda hukuka ayk\u0131r\u0131 da olsa delilin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olabilece\u011fini, as\u0131l \u00f6nemle \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken hususun yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusu oldu\u011funu belirtmi\u015ftir.
Ceza Genel Kurulu ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelere 20.05.2014 tarih ve 2014\/268, 03.06.2014 tarih ve 2014\/302 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da yer vermi\u015ftir. Buna g\u00f6re soru\u015fturma bir b\u00fct\u00fcn olarak adilse hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f delil h\u00fckme esas al\u0131nabilecektir. Ancak Ceza Genel Kurulu kararlar\u0131 i\u00e7eri\u011finde at\u0131f yap\u0131lan doktrin g\u00f6r\u00fc\u015flerinde \u00f6nemli bir nokta \u00fczerinde durulmas\u0131 gerekmektedir. Doktrine g\u00f6re san\u0131\u011f\u0131n temel haklar\u0131n\u0131 ihlal etmeyen ve \u015fekli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu deliller h\u00fckme esas al\u0131nabilecektir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fundan bahsedilmektedir.
Esas\u0131nda CMK’n\u0131n “Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir” \u015feklindeki d\u00fczenlemeyi i\u00e7eren 217\/2. maddesi ve gerek\u00e7esi hukuka ayk\u0131r\u0131 deliller i\u00e7in doktrin ve Ceza Genel Kurulunun yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k\/\u00f6nemsiz hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k \u015feklinde bir ayr\u0131ma yer vermemi\u015ftir. Buna ra\u011fmen doktrinde yap\u0131lan ayr\u0131m tamamen hatal\u0131 kabul edilemez, elde edilmesinde
basit \u015fekli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu delillerin, h\u00fckme esas al\u0131nmamas\u0131 adil yarg\u0131lama ilkesini zedeleyebilecektir. Ayr\u0131m\u0131n hangi kritere g\u00f6re yap\u0131laca\u011f\u0131 hususunda de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunmakta olup CMK’n\u0131n 217. maddesinin gerek\u00e7esinde say\u0131lan durumlar\u0131n yan\u0131nda CMK\u2019n\u0131n 148. maddesinde belirtilen yollarla elde edilen delillerin mutlak olarak hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir.
Ceza Genel Kurulu 03.07.2007 tarih ve 2007\/167, 22.01.2008 tarih ve 2008\/3 karar say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f bulunan ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmek suretiyle ileti\u015fimin dinlenilmesi hususunda \u00f6nemsiz\/\u015fekli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ge\u00e7erli bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Ger\u00e7ekten de haberle\u015fme h\u00fcrriyeti anayasal bir hakt\u0131r ve ihlali \u00f6nemsiz kabul edilemez. CMK’n\u0131n 135. maddesinde ileti\u015fimin dinlenilmesinin katalog su\u00e7lar i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nmas\u0131, katalog harici su\u00e7lar i\u00e7in tespit edilmi\u015f delilleri CMK’n\u0131n 138. maddesinin dahi d\u0131\u015f\u0131nda tutmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir kararla elde edilmi\u015f ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nmayaca\u011f\u0131n\u0131n kanun taraf\u0131ndan da a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. Buna g\u00f6re yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131 dahi hukuka ayk\u0131r\u0131 dinleme tutanaklar\u0131n\u0131n delil olarak kullan\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na gelemez.
Telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi s\u0131ras\u0131nda, y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte olan soru\u015fturma veya kovu\u015fturmayla ilgisi olmayan, ancak ba\u015fka bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi \u015f\u00fcphesini uyand\u0131rabilecek \u015fekildeki \u201ctesad\u00fcfen elde edilen deliller\u201d soru\u015fturma tarihinde 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 135\/6. maddesinde d\u00fczenlenen katalog kapsam\u0131ndaki su\u00e7lara ili\u015fkin ise, soru\u015fturma ve kovu\u015fturmada delil olarak kullan\u0131labilmektedir. Buna kar\u015f\u0131n 5237 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 138\/2. maddesinin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda katalog kapsam\u0131nda yer almayan su\u00e7lara ili\u015fkin kay\u0131tlar\u0131n delil olarak kullan\u0131lmas\u0131 yasal olarak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kanunda, ki\u015filer aras\u0131nda telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi yaln\u0131zca belirli a\u011f\u0131rl\u0131ktaki su\u00e7 tipleri bak\u0131m\u0131ndan me\u015fru kabul edilmi\u015f, bunlar d\u0131\u015f\u0131ndaki su\u00e7lar y\u00f6n\u00fcnden ise \u00f6zel hayat\u0131n ve haberle\u015fmenin gizlili\u011finin korunmas\u0131na ili\u015fkin yarar \u00fcst\u00fcn tutulmu\u015ftur.
Yukar\u0131da izah edilen a\u00e7\u0131klamalar kar\u015f\u0131s\u0131nda yap\u0131lan incelemede;
Somut olayda; san\u0131k …’\u00fcn Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen isimsiz, imzas\u0131z, tarihsiz mektup ile Ergenekon’un propagandas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, yine t\u00fcm san\u0131klar\u0131n, kat\u0131lan …’nun \u015fikayeti \u00fczerine kat\u0131lana \u015fantaj yapt\u0131klar\u0131 iddialar\u0131yla haklar\u0131nda ayr\u0131 ayr\u0131 soru\u015fturmaya ba\u015flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve aralar\u0131nda fiili ve hukuki irtibat olmas\u0131 nedeniyle her iki soru\u015fturman\u0131n birle\u015ftirilmesine karar verildi\u011fi;
Dosya kapsam\u0131nda bulunan dinleme taleplerinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere san\u0131klar hakk\u0131nda TCK 220. maddesi kapsam\u0131nda cebir ve \u015fiddete dayal\u0131 \u00e7\u0131kar ama\u00e7l\u0131 bir \u00f6rg\u00fct yap\u0131lanmas\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde delil elde edilebilmesi i\u00e7in, teknik takip, fiziki takip ve gizli izleme ile ileti\u015fimin tespiti kararlar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve bu kararlar\u0131n defaeten uzat\u0131l\u0131p san\u0131klara y\u00f6nelik yap\u0131lan takip, izleme ve dinlemelerin de h\u00fckme esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131;
\u0130leti\u015fimin tespiti, teknik takip ve izleme kararlar\u0131 ile san\u0131klar\u0131n takip edilebilmeleri amac\u0131yla \u00f6ncelikle yap\u0131lan ihbar\u0131n nereden ve kim taraf\u0131ndan g\u00f6nderildi\u011finin yarg\u0131laman\u0131n hi\u00e7bir safhas\u0131nda ara\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi verilen kararlar\u0131n da soyut gerek\u00e7elerle verildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmakla,
Ceza Genel Kurulu 03.07.2007 tarih ve 2007\/167, 22.01.2008 tarih ve 2008\/3 karar say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda; hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f bulunan ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmek suretiyle ileti\u015fimin dinlenilmesi hususunda \u00f6nemsiz\/\u015fekli hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ge\u00e7erli bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Ger\u00e7ektende haberle\u015fme h\u00fcrriyeti anayasal bir hakt\u0131r ve ihlali \u00f6nemsiz kabul edilemez. CMK’n\u0131n 135. maddesinde ileti\u015fimin dinlenilmesinin katalog su\u00e7lar i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nmas\u0131, katalog harici su\u00e7lar i\u00e7in tespit edilmi\u015f delilleri CMK\u2019n\u0131n 138. maddesinin dahi d\u0131\u015f\u0131nda tutmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir kararla elde edilmi\u015f ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nmayaca\u011f\u0131n\u0131n kanun taraf\u0131ndan da a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. Buna g\u00f6re yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131 dahi hukuka ayk\u0131r\u0131 dinleme tutanaklar\u0131n\u0131n delil olarak kullan\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na gelemez. Ancak, kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f ileti\u015fimin dinlenilmesi kay\u0131tlar\u0131n\u0131n san\u0131\u011f\u0131n anayasal haklar\u0131n\u0131n ihlali sonucu elde edilmi\u015f olmas\u0131 nedeniyle h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131 hususundaki yegane istisna bu kay\u0131tlar\u0131n san\u0131\u011f\u0131n lehine delil olarak kullan\u0131labilecek olmas\u0131d\u0131r.
Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7eler, olu\u015fa ve dosya i\u00e7indeki t\u00fcm delillere g\u00f6re; mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nan ileti\u015fimin dinlenmesi ve uzatma kararlar\u0131 ile elde edilen ve h\u00fckme esas al\u0131nan delillerin hukuka ayk\u0131r\u0131 olup yasak delil niteli\u011finde oldu\u011fu, san\u0131klar hakk\u0131nda yap\u0131lan teknik takip, izleme ve ileti\u015fimin tespiti tedbirlerinin hukuka uygun delil olarak kabul edilemeyece\u011fi g\u00f6zetilerek hukuki durumlar\u0131n\u0131n takdir ve tayin edilmesi gerekirken yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde bu delillerin h\u00fckme esas al\u0131nmak suretiyle san\u0131klar\u0131n mahkumiyetlerine karar verilmesi,
3-Kabul ve uygulamaya g\u00f6re de;
Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 08.10.2015 tarih, 2014\/140 esas, 2015\/85 karar say\u0131l\u0131 iptal karar\u0131 ile TCK’n\u0131n 53\/1. maddesindeki baz\u0131 d\u00fczenlemelerin iptal edilmi\u015f olmas\u0131 nedeniyle bu karar do\u011frultusunda h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131nda zorunluluk bulunmas\u0131,
Kanuna ayk\u0131r\u0131, san\u0131klar …, … ve san\u0131klar m\u00fcdafilerinin temyiz itirazlar\u0131 bu itibarla yerinde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f oldu\u011fundan, h\u00fckm\u00fcn bu sebepten dolay\u0131 BOZULMASINA, 08.05.2017 tarihinde oybirli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u2696\ufe0f Yarg\u0131tay 16. Ceza Dairesi, Esas No: 2016\/2524, Karar No: 2017\/5338 Say\u0131l\u0131 Karar\u0131: “\u0130\u00e7tihat Metni” Mahkemesi :A\u011f\u0131r Ceza MahkemesiSu\u00e7 : Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct durma, \u00fcye olma ve \u015fantajH\u00fck\u00fcm : 1- 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 223\/2-e maddesi uyar\u0131nca beraat (San\u0131k … hakk\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma su\u00e7undan,<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2540","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-av-hande-yetik"],"yoast_head":"\n