\u2696\ufe0f Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu 2018\/644 E. Ve 2021\/1658 K. Say\u0131l\u0131 Karar\u0131:<\/p>\n\n\n\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n\n\n\n
MAHKEMES\u0130 : \u0130stanbul 3.Fikr\u00ee ve S\u0131na\u00ee Haklar Hukuk Mahkemesi
1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201chaks\u0131z rekabetin, markaya ve ticaret unvan\u0131na tecav\u00fcz\u00fcn tespiti, men\u2019i, ref\u2019i, unvan\u0131n terkini ve manevi tazminat\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda; \u0130stanbul (Kapat\u0131lan) 3. Fikr\u00ee ve S\u0131na\u00ee Haklar Hukuk Mahkemesince verilen davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne ili\u015fkin karar davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda bozulmu\u015f, Mahkemece \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir.
2. Direnme karar\u0131 davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc:
I. YARGILAMA S\u00dcREC\u0130
Davac\u0131 \u0130stemi:
4. Davac\u0131 vekili; m\u00fcvekkilinin uzun zamand\u0131r \u0130stanbul\u2019un Ba\u015fak\u015fehir il\u00e7esinde akaryak\u0131t ve petrol \u00fcr\u00fcnleri ticareti ile u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcvekkilinin maruf ve me\u015fhur h\u00e2le getirdi\u011fi \u015firket unvan\u0131n\u0131 25.09.2002 tarihinde ticaret siciline tescil ettirdi\u011fini, ayr\u0131ca \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresini ta\u015f\u0131yan marka ba\u015fvurular\u0131n\u0131n da bulundu\u011funu, daval\u0131n\u0131n ise unvan\u0131n\u0131 22.04.2008 tarihinde tescil ettirdi\u011fini, ticaret unvan\u0131n\u0131 kullanma hakk\u0131n\u0131n m\u00fcnhas\u0131ran m\u00fcvekkiline ait oldu\u011funu, ayn\u0131 zamanda daval\u0131n\u0131n m\u00fcvekkiline ait \u201cBa\u015fak\u015fehir Akaryak\u0131t\u201d, \u201cBa\u015fak\u015fehir Petrol\u201d ve \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d markalar\u0131n\u0131 kullanarak haks\u0131z rekabette bulundu\u011funu, daval\u0131n\u0131n reklamlar\u0131nda \u201cBa\u015fak\u015fehir Petrol Total Ailesine Kat\u0131ld\u0131\u201d ifadelerini kullanmas\u0131n\u0131n da m\u00fcvekkili ile ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu akaryak\u0131t \u015firketi aras\u0131nda sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumun kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya neden oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek daval\u0131n\u0131n m\u00fcvekkilinin ticaret unvan\u0131na, i\u015fletme ad\u0131na ve marka hakk\u0131na tecav\u00fcz ederek yapt\u0131\u011f\u0131 eylemin haks\u0131z rekabet te\u015fkil etti\u011finin tespitine, men\u2019ine, “Ba\u015fak\u015fehir” ibaresinin ticaret unvan\u0131ndan terkine, an\u0131lan ibarenin yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu tabela, bas\u0131l\u0131 evrak ve sair tan\u0131t\u0131m ara\u00e7lar\u0131 ile mamullerin toplat\u0131lmas\u0131na, 100.000TL manevi tazminat\u0131n reeskont faizi ile birlikte daval\u0131dan tahsiline karar verilmesini talep etmi\u015ftir.
Daval\u0131 Cevab\u0131:
5. Daval\u0131 vekili; daval\u0131 \u015firket unvan\u0131nda yer alan \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d kelimesinin il\u00e7e ismi oldu\u011funu, davac\u0131 unvan\u0131nda bulunan g\u0131da, nakliyat, oto kelimelerinin m\u00fcvekkili unvan\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcvekkili ticaret unvan\u0131 ile daval\u0131 unvan\u0131n\u0131n farkl\u0131 oldu\u011funu, ayr\u0131ca s\u00f6z konusu markalar\u0131n davac\u0131 ad\u0131na tescil edilmesinin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131labilecek bir il\u00e7e isminin bir ki\u015finin tekeline b\u0131rak\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek davan\u0131n reddini savunmu\u015ftur.
Mahkemenin Birinci Karar\u0131:
6. \u0130stanbul (Kapat\u0131lan) 3. Fikr\u00ee ve S\u0131na\u00ee Haklar Hukuk Mahkemesinin 27.12.2011 tarihli ve 2009\/68 E., 2011\/284 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresinin ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na davac\u0131 markas\u0131na tecav\u00fcz eder \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair somut delil sunulamad\u0131\u011f\u0131, daval\u0131n\u0131n an\u0131lan ibareyi tescilli ticaret unvan\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kulland\u0131\u011f\u0131, bu h\u00e2lde de daval\u0131n\u0131n fiilinin haks\u0131z rekabet ve markaya tecav\u00fcz olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131, ancak davac\u0131n\u0131n unvan\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6nceki tarihlerde ticaret siciline tescil ettirdi\u011fi ve \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibareli marka ba\u015fvurular\u0131 bulundu\u011fu h\u00e2lde ayn\u0131 sekt\u00f6rde faaliyette bulunan daval\u0131n\u0131n ticaret unvan\u0131na belirleyici unsur niteli\u011findeki \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresini almak suretiyle 6762 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun (TTK) 54. maddesine ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fi, ayn\u0131 sekt\u00f6rlerde faaliyet g\u00f6stermeleri sebebiyle davac\u0131n\u0131n unvan\u0131ndan haberdar oldu\u011fu, daval\u0131n\u0131n basiretli tacir gibi hareket etmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle ticaret unvan\u0131n\u0131n terkinine y\u00f6nelik talebin kabul\u00fc ile daval\u0131n\u0131n ticaret sicilindeki tescilli unvan\u0131ndan \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresinin terkinine, di\u011fer taleplerin ise reddine karar verilmi\u015ftir.
\u00d6zel Dairenin Birinci Bozma Karar\u0131:
7. Mahkemenin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekilince temyiz isteminde bulunulmu\u015ftur.
8. Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesinin 27.03.2013 tarihli ve 2012\/5898 E., 2013\/6076 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile \u201c\u20261-Dava dosyas\u0131 i\u00e7erisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde dayan\u0131lan delillerin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p, de\u011ferlendirilmesinde usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6n bulunmamas\u0131na g\u00f6re, daval\u0131 vekilinin t\u00fcm, davac\u0131 vekilinin a\u015fa\u011f\u0131daki bent kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan sair temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddi gerekmi\u015ftir.
2-Davac\u0131, daval\u0131n\u0131n reklam ama\u00e7l\u0131 promosyon olarak m\u00fc\u015fterilere da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 araba kokusu, \u0131slak mendil gibi \u00fcr\u00fcnler \u00fczerinde ad\u0131na tescil edilen \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d markas\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n marka hakk\u0131na tecav\u00fcz olu\u015fturdu\u011funu iddia etmi\u015ftir. 556 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 9\/2-d maddesi uyar\u0131nca markay\u0131 olu\u015fturan i\u015faretin, te\u015febb\u00fcs\u00fcn i\u015f evrak\u0131 ve reklamlar\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 marka tescilinden do\u011fan haklar\u0131n kapsam\u0131nda kal\u0131r.
Dosyada mevcut belgelere g\u00f6re, davac\u0131n\u0131n dava tarihinden \u00f6nce yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00fc\u00e7 adet marka ba\u015fvurusunun yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda kesinle\u015ferek TPE taraf\u0131ndan sicile kaydedildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumda, davac\u0131 markalar\u0131n\u0131n ba\u015fvuru, yay\u0131n ve tescil tarihleri itibariyle 556 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 9\/son ve ayn\u0131 maddenin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n d bendi kapsam\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131larak davac\u0131 iddias\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekirken an\u0131lan husus g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmaks\u0131z\u0131n bu y\u00f6ne ili\u015fkin istemin reddi do\u011fru olmam\u0131\u015f, karar\u0131n bu nedenle davac\u0131 yarar\u0131na bozulmas\u0131na karar vermek gerekmi\u015ftir\u2026\u201d gerek\u00e7esi ile karar bozulmu\u015ftur.
Mahkemenin \u0130kinci Karar\u0131:
9. \u0130stanbul (Kapat\u0131lan) 3. Fikr\u00ee ve S\u0131na\u00ee Haklar Hukuk Mahkemesinin 18.03.2014 tarihli ve 2013\/151 E., 2014\/57 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; bozmaya konu araba kokusu ve \u0131slak mendil paketlerinde \u201cTotal Ba\u015fak\u015fehir\u201d ve \u201cBa\u015fak\u015fehir Petrol\u201d ibarelerinin adres belirtilmek suretiyle kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fclerince de an\u0131lan ibarelerin bu \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, daval\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, davac\u0131 marka ba\u015fvurusundan haberdar olamayaca\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla daval\u0131n\u0131n bu fiilinin markaya tecav\u00fcz olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle direnme karar\u0131 verilmi\u015ftir.
Hukuk Genel Kurulu Karar\u0131:
10. Mahkemenin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekilince temyiz isteminde bulunulmu\u015ftur.
11. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 29.06.2016 tarihli ve 2014\/11-1124 E., 2016\/905 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; \u201c\u2026Somut olayda \u00d6zel Daire bozma ilam\u0131nda; daval\u0131n\u0131n reklam ama\u00e7l\u0131 promosyon olarak m\u00fc\u015fterilere da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 araba kokusu, \u0131slak mendil gibi \u00fcr\u00fcnler \u00fczerinde davac\u0131 ad\u0131na tescil edilen \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d markas\u0131n\u0131 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n 556 say\u0131l\u0131 KHK’nin 9\/son ve ayn\u0131 maddenin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi kapsam\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131larak sonucuna g\u00f6re bir karar verilmesinin gerekti\u011finin belirtilmesi \u00fczerine yerel Mahkemece bu tart\u0131\u015fma direnme olarak adland\u0131r\u0131lan kararda yap\u0131larak daval\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n davac\u0131n\u0131n marka haklar\u0131na tecav\u00fcz olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle bu y\u00f6ne ili\u015fkin talebin reddine karar verilmi\u015ftir.
Mahkemenin direnme olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 temyize konu karar\u0131n bu haliyle, \u00d6zel Daire bozma ilam\u0131 gere\u011fi yerine getirilerek olu\u015fturulmu\u015f yeni bir h\u00fck\u00fcm niteli\u011finde oldu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc duraksamadan uzakt\u0131r.
Hal b\u00f6yle olunca; bu yeni h\u00fckm\u00fcn temyizen incelenmesi g\u00f6revi, Hukuk Genel Kuruluna de\u011fil, \u00d6zel Daireye aittir\u2026\u201d gerek\u00e7esiyle direnme ad\u0131 alt\u0131nda verilen yeni h\u00fckme y\u00f6nelik temyiz itirazlar\u0131n\u0131n incelenmesi i\u00e7in dosyan\u0131n \u00d6zel Daireye g\u00f6nderilmesine karar verilmi\u015ftir
\u00d6zel Dairenin \u0130kinci Bozma Karar\u0131:
12. Yarg\u0131tay 11. Hukuk Dairesinin 05.12.2016 tarihli ve 2016\/13886 E., 2016\/9322 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile \u201c\u2026Dava, marka hakk\u0131na tecav\u00fcz\u00fcn ve haks\u0131z rekabetin tespiti, meni ve daval\u0131n\u0131n ticaret unvan\u0131ndan \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresinin terkini istemine ili\u015fkin olup, mahkemece, daval\u0131n\u0131n \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresini kullan\u0131m\u0131n\u0131n haks\u0131z rekabet yaratmad\u0131\u011f\u0131 gibi davac\u0131n\u0131n marka hakk\u0131na tecav\u00fcz de olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131, ancak davac\u0131 ile ayn\u0131 alanda faaliyet g\u00f6steren daval\u0131n\u0131n ticaret unvan\u0131nda bu ibareyi kullanmayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle daval\u0131n\u0131n ticaret unvan\u0131ndan \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresinin terkinine karar verilmi\u015ftir. Mahkemece verilen karar Dairemizin 27.03.2013 tarih 2012\/5898 Esas 2013\/6076 Karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda yaz\u0131l\u0131 gerek\u00e7elerle bozulmu\u015ftur. Mahkemece Dairemiz bozma ilam\u0131na uyulmayarak \u00f6nceki karar direnilmesi y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015f ise de; Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurul’unun 29.06.2016 tarih 2014\/11-1124 Esas 2016\/905 Karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda da ifade edili\u011fi \u00fczere, mahkemece direnme olarak nitelendirilse de karar bozma ilam\u0131 gere\u011fi yerine getirilerek olu\u015fturulmu\u015f yeni bir h\u00fck\u00fcm niteli\u011findedir. Dairemizin bozma ilam\u0131 sonras\u0131 mahkemece 556 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 9\/son ve ayn\u0131 maddenin 2. f\u0131kras\u0131 d. bendi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirme yap\u0131larak daval\u0131n\u0131n Ba\u015fak\u015fehir ibaresini kullan\u0131m \u015feklinin davac\u0131n\u0131n marka hakk\u0131na tecav\u00fcz olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir.
Marka tescilinden do\u011fan haklar\u0131n kapsam\u0131 556 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 9. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; marka sahibi, markan\u0131n tescil kapsam\u0131na giren ayn\u0131 mal ve\/veya hizmetlerle ilgili olarak, tescilli marka ile ayn\u0131 olan herhangi bir i\u015faretin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, tescilli marka ile ayn\u0131 veya benzer olan ve tescilli markan\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 mal ve\/veya hizmetlerin ayn\u0131 veya benzeri mal ve\/veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk taraf\u0131ndan, i\u015faret ile tescilli marka aras\u0131nda ili\u015fkilendirilme ihtimali de dahil, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma ihtimali bulunan herhangi bir i\u015faretin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, tescilli marka ile ayn\u0131 veya benzer olan ve tescilli markan\u0131n kapsam\u0131na giren mal ve\/veya hizmetlerle benzer olmayan, ancak T\u00fcrkiye’de ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k d\u00fczeyi nedeniyle tescilli markan\u0131n itibar\u0131ndan dolay\u0131 haks\u0131z bir yarar elde edecek veya tescilli markan\u0131n itibar\u0131na zarar verecek veya tescilli markan\u0131n ay\u0131rt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir i\u015faretin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesini talep edebilir. Ayr\u0131ca, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerce, i\u015faretin mal veya ambalaj\u0131 \u00fczerine konulmas\u0131, i\u015fareti ta\u015f\u0131yan mal\u0131n piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi veya bu ama\u00e7la stoklanmas\u0131, teslim edilebilece\u011finin teklif edilmesi veya o i\u015faret alt\u0131nda hizmetlerin sunulmas\u0131 veya sa\u011flanmas\u0131, i\u015fareti ta\u015f\u0131yan mal\u0131n g\u00fcmr\u00fck b\u00f6lgesine girmesi, g\u00fcmr\u00fck\u00e7e onaylanm\u0131\u015f bir i\u015flem veya kullan\u0131ma tabi tutulmas\u0131, i\u015faretin, te\u015febb\u00fcs\u00fcn i\u015f evrak\u0131 ve reklamlar\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131, i\u015fareti kullanan ki\u015finin, i\u015faretin kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin hakk\u0131 veya me\u015fru bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmamas\u0131 ko\u015fuluyla, i\u015faretin ayn\u0131 veya benzerinin internet ortam\u0131nda ticari etki yaratacak bi\u00e7imde, alan ad\u0131, y\u00f6nlendirici kod, anahtar s\u00f6zc\u00fck veya benzeri bi\u00e7imlerde kullan\u0131lmas\u0131 da yasaklanabilir.
Somut olayda, daval\u0131n\u0131n, davac\u0131 yana ait Ba\u015fak\u015fehir, Ba\u015fak\u015fehir Petrol ve Ba\u015fak\u015fehir Akaryak\u0131t ibareli markalar\u0131, m\u00fc\u015fterilerine da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 \u0131slak mendil, araba kokusu gibi \u00fcr\u00fcnlerde kulland\u0131\u011f\u0131 sabit olup, markay\u0131 olu\u015fturan i\u015faretin daval\u0131n\u0131n i\u015f evrak\u0131 ve reklamlar\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 marka tescilinden do\u011fan haklar\u0131n kapsam\u0131nda kalaca\u011f\u0131, daval\u0131n\u0131n Ba\u015fak\u015fehir ibaresini \u00f6n plana \u00e7\u0131kararak s\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcnlerde markasal olarak kulland\u0131\u011f\u0131, bu haliyle daval\u0131n\u0131n eylemlerinin davac\u0131n\u0131n marka tescilinden do\u011fan haklar\u0131na tecav\u00fcz olu\u015fturdu\u011funun kabul\u00fc ile sonuca var\u0131lmas\u0131 gerekirken, mahkemece yaz\u0131l\u0131 gerek\u00e7elerle davac\u0131n\u0131n bu y\u00f6ndeki talebinin reddine karar verilmesi do\u011fru olmam\u0131\u015f, h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir\u2026\u201d gerek\u00e7esi ile karar bozulmu\u015ftur.
Direnme Karar\u0131:
13. \u0130stanbul (Kapat\u0131lan) 3. Fikr\u00ee ve S\u0131na\u00ee Haklar Hukuk Mahkemesinin 20.06.2017 tarihli ve 2017\/77 E., 2017\/111 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile \u00f6nceki gerek\u00e7eye ek olarak; bozma karar\u0131nda belirtildi\u011fi gibi \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresinin daval\u0131 taraf\u00e7a \u0131slak mendil ve araba kokusu gibi \u00fcr\u00fcnlerde kullan\u0131m\u0131n\u0131n sadece \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d \u015feklinde olmad\u0131\u011f\u0131, \u201cTotal Ba\u015fak\u015fehir\u201d \u015feklinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, akaryak\u0131t istasyonlar\u0131nda belirleyici olan\u0131n T\u00fcrk Petrol, Total, BP, Shell, Petrol Ofisi, Opet ve benzeri markalar oldu\u011fu, \u201cBa\u015fak\u015fehir” ibaresinin ise bu akaryak\u0131t istasyonlar\u0131n\u0131n nerede oldu\u011funa i\u015faret etti\u011fi, co\u011frafi olarak istasyonun bulundu\u011fu yeri belirtti\u011fi, Ba\u015fak\u015fehir’in \u0130stanbul’un en b\u00fcy\u00fck il\u00e7elerinden biri oldu\u011fu, \u0130stanbul’da ya\u015fayan herhangi birinin petrol istasyonunda da\u011f\u0131t\u0131lan bu t\u00fcr materyallerde bulunan bu nitelikli yaz\u0131lardan davac\u0131n\u0131n \u201cBa\u015fak\u015fehir Petrol\u201d, \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ya da \u201cBa\u015fak\u015fehir Akaryak\u0131t\u201d ibareli markalar\u0131 ile ba\u011flant\u0131 kurmayaca\u011f\u0131, markaya tecav\u00fcz ve ba\u011fl\u0131 talepler y\u00f6n\u00fcnden iddialar\u0131n s\u00fcbut bulmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle direnme karar\u0131 verilmi\u015ftir.
Direnme Karar\u0131n\u0131n Temyizi:
14. Direnme karar\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.
II. UYU\u015eMAZLIK
15. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu \u00f6n\u00fcne gelen uyu\u015fmazl\u0131k; daval\u0131n\u0131n i\u015f evrak\u0131 ve reklamlar\u0131ndaki \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresine dair kullan\u0131m\u0131n, davac\u0131ya ait \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d esas ibareli markalarla iltibas yaratacak d\u00fczeyde bir markasal kullan\u0131m niteli\u011finde olup olmad\u0131\u011f\u0131, buradan var\u0131lacak sonuca g\u00f6re daval\u0131n\u0131n bu kullan\u0131m\u0131n\u0131n davac\u0131n\u0131n \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d esas unsurlu marka tescillerinden do\u011fan haklar\u0131na tecav\u00fcz te\u015fkil edip etmedi\u011fi noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.
III. GEREK\u00c7E
16. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in ilk \u00f6nce markan\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin yasal d\u00fczenlemeler ile hukuk\u00ee kavram ve kurumlar\u0131n ortaya konulmas\u0131nda yarar bulunmaktad\u0131r.
17. Dava tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 556 say\u0131l\u0131 Markalar\u0131n Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname (565 say\u0131l\u0131 KHK) ile sa\u011flanan marka korumas\u0131 tescil yoluyla elde edilir. Marka tescilinden do\u011fan haklar\u0131n kapsam\u0131 ise 556 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n 9. maddesinde [6769 say\u0131l\u0131 S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu (SMK) m. 7]; \u201cMarka tescilinden do\u011fan haklar m\u00fcnhas\u0131ran marka sahibine aittir. Marka sahibi, a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen fiillerin \u00f6nlenmesini talep edebilir:
a) Markan\u0131n tescil kapsam\u0131na giren ayn\u0131 mal ve\/veya hizmetlerle ilgili olarak, tescilli marka ile ayn\u0131 olan herhangi bir i\u015faretin kullan\u0131lmas\u0131.
b) Tescilli marka ile ayn\u0131 veya benzer olan ve tescilli markan\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 mal ve\/veya hizmetlerin ayn\u0131 veya benzeri mal ve\/veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk taraf\u0131ndan, i\u015faret ile tescilli marka aras\u0131nda ili\u015fkilendirilme ihtimali de dahil, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma ihtimali bulunan herhangi bir i\u015faretin kullan\u0131lmas\u0131.
c) Tescilli marka ile ayn\u0131 veya benzer olan ve tescilli markan\u0131n kapsam\u0131na giren mal ve\/veya hizmetlerle benzer olmayan, ancak T\u00fcrkiye’de ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k d\u00fczeyi nedeniyle tescilli markan\u0131n itibar\u0131ndan dolay\u0131 haks\u0131z bir yarar elde edecek veya tescilli markan\u0131n itibar\u0131na zarar verecek veya tescilli markan\u0131n ay\u0131rt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir i\u015faretin kullan\u0131lmas\u0131.
A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen durumlar, birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca yasaklanabilir:
a) \u0130\u015faretin mal veya ambalaj\u0131 \u00fczerine konulmas\u0131.
b) \u0130\u015fareti ta\u015f\u0131yan mal\u0131n piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi veya bu ama\u00e7la stoklanmas\u0131, teslim edilebilece\u011finin teklif edilmesi veya o i\u015faret alt\u0131nda hizmetlerin sunulmas\u0131 veya sa\u011flanmas\u0131.
c) \u0130\u015fareti ta\u015f\u0131yan mal\u0131n g\u00fcmr\u00fck b\u00f6lgesine girmesi, g\u00fcmr\u00fck\u00e7e onaylanm\u0131\u015f bir i\u015flem veya kullan\u0131ma tabi tutulmas\u0131.
d) \u0130\u015faretin, te\u015febb\u00fcs\u00fcn i\u015f evrak\u0131 ve reklamlar\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131.
e) \u0130\u015fareti kullanan ki\u015finin, i\u015faretin kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin hakk\u0131 veya me\u015fru bir ba\u011flant\u0131s\u0131 olmamas\u0131 ko\u015fuluyla, i\u015faretin ayn\u0131 veya benzerinin internet ortam\u0131nda ticari etki yaratacak bi\u00e7imde, alan ad\u0131, y\u00f6nlendirici kod, anahtar s\u00f6zc\u00fck veya benzeri bi\u00e7imlerde kullan\u0131lmas\u0131.
Markan\u0131n sahibine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 haklar, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere kar\u015f\u0131 marka tescilinin yay\u0131n tarihi itibar\u0131yla h\u00fck\u00fcm ifade eder.
Marka tescil ba\u015fvurusunun b\u00fcltende yay\u0131nlanmas\u0131ndan sonra ger\u00e7ekle\u015fen ve marka tescilinin ilan edilmesi halinde yasaklanmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilecek fiiller nedeniyle ba\u015fvuru sahibi, tazminat davas\u0131 a\u00e7maya yetkilidir. Mahkeme, \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen iddialar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fine ili\u015fkin olarak tescilin yay\u0131nlanmas\u0131ndan \u00f6nce karar veremez.\u201d \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir.
18. Yine 556 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n 61. maddesi (SMK m. 29) ise, hangi fiillerin marka hakk\u0131na tecav\u00fcz say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olup an\u0131lan madde; \u201cA\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan fiiller marka hakk\u0131na tecav\u00fcz say\u0131l\u0131r:
a) Marka sahibinin izni olmaks\u0131z\u0131n, markay\u0131 9\u2019uncu maddede belirtilen bi\u00e7imlerde kullanmak.
b) Marka sahibinin izni olmaks\u0131z\u0131n, markay\u0131 veya ay\u0131rt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markay\u0131 taklit etmek.
c) Markay\u0131 veya ay\u0131rt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markan\u0131n taklit edildi\u011fini bildi\u011fi veya bilmesi gerekti\u011fi halde tecav\u00fcz yoluyla kullan\u0131lan markay\u0131 ta\u015f\u0131yan \u00fcr\u00fcnleri satmak, da\u011f\u0131tmak veya bir ba\u015fka \u015fekilde ticaret alan\u0131na \u00e7\u0131karmak veya bu ama\u00e7lar i\u00e7in g\u00fcmr\u00fck b\u00f6lgesine yerle\u015ftirmek, g\u00fcmr\u00fck\u00e7e onaylanm\u0131\u015f bir i\u015flem veya kullan\u0131ma tabi tutmak veya ticari ama\u00e7la elde bulundurmak.
d) Marka sahibi taraf\u0131ndan lisans yoluyla verilmi\u015f haklar\u0131 izinsiz geni\u015fletmek veya bu haklar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere devretmek\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir.
19. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, tescilli bir marka ile ayn\u0131 veya benzer olan ve bu nedenle ba\u011flant\u0131 ihtimali de d\u00e2hil halk nezdinde kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma ihtimali bulunan herhangi bir i\u015faretin, markan\u0131n tescilli oldu\u011fu mallarla ayn\u0131 veya benzer mallarda kullan\u0131lmas\u0131 marka hakk\u0131na tecav\u00fcz te\u015fkil olu\u015fturmaktad\u0131r. Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma ihtimalinden bahsedilmek i\u00e7in halk\u0131n bu iki i\u015faret aras\u0131nda herhangi bir \u015fekilde, herhangi bir sebeple bir ba\u011flant\u0131 kurmas\u0131 yeterlidir. Ba\u015fka deyi\u015fle halk ald\u0131\u011f\u0131 mal veya hizmetin ba\u015fka bir i\u015fletmeye ait oldu\u011funu bilse fakat g\u00fcvendi\u011fi i\u015fletme ile mal veya hizmet ald\u0131\u011f\u0131 i\u015fletme aras\u0131nda ekonomik bir ba\u011flant\u0131 bulundu\u011funu zannetse bile \u201ckar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma ihtimali\u201d vard\u0131r (Tekinalp, \u00dcnal: Fikri M\u00fclkiyet Hukuku, \u0130stanbul 2012, s. 434). Buradaki \u201chalk\u201d kavram\u0131ndan ortalama niteliklere sahip olan t\u00fcketicilerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir.
20. Hemen belirtilmelidir ki, herhangi bir i\u015faretin marka gibi kullan\u0131lmas\u0131 \u201cmarkasal kullan\u0131m\u201d olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bir i\u015faretin marka olarak kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ise o i\u015faretle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelen ortalama niteliklere sahip bir t\u00fcketicinin alg\u0131s\u0131na g\u00f6re belirlenmelidir. \u015eayet ortalama t\u00fcketici, o i\u015fareti bir mal veya hizmetin markas\u0131 gibi alg\u0131l\u0131yorsa markasal kullan\u0131mdan s\u00f6z edilecektir. Markasal kullan\u0131mdan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in i\u015faretin sadece mal veya hizmet \u00fczerinde kullan\u0131lmas\u0131 zorunlu olmay\u0131p, ilanlarda, kataloglarda, ticar\u00ee belgelerde yahut te\u015febb\u00fcs\u00fcn i\u015f evrak\u0131 ve reklamlar\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131 mal veya hizmetle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak markasal etki do\u011furacak \u015fekildeki t\u00fcm kullan\u0131mlar\u0131 markasal kullan\u0131m olu\u015fturacakt\u0131r (Bilge, Mehmet Emin: Ticari Ad ve \u0130\u015faretler Aras\u0131nda Kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma Tehlikesi, Ankara 2014, s. 116).
21. Bu kapsamda daha \u00f6nce tescil edilmi\u015f bir markan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda marka ile ayn\u0131 veya benzer ibareler i\u00e7eren bir ticaret unvan\u0131n\u0131n markasal olarak kullan\u0131lmas\u0131 da marka hakk\u0131na tecav\u00fcz te\u015fkil edecektir. Zira marka ve ticaret unvan\u0131 esas itibariyle farkl\u0131 i\u015flevlere sahiptir. Ticaret unvan\u0131 bir taciri di\u011fer tacirlerden ay\u0131rt etmeyi sa\u011flarken, marka ise bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn mal veya hizmetlerini di\u011fer bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn mal veya hizmetlerinden ay\u0131rt etmeyi sa\u011flamaktad\u0131r. Ticaret unvan\u0131 veya unvanda yer alan bir kelime, ticaret sicilinde yaz\u0131l\u0131 h\u00e2linden farkl\u0131 olarak mal veya hizmetle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u015fekilde kullan\u0131l\u0131r ve bu kullan\u0131ma art\u0131k markasal de\u011fer atfedilirse, 556 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n 9. maddesinde belirtilen durumun olu\u015ftu\u011fu kabul edilerek marka hakk\u0131na tecav\u00fcz s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Bu durumda ticaret unvan\u0131, taciri de\u011fil, te\u015febb\u00fcs\u00fcn mal veya hizmetini di\u011fer bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn mal veya hizmetinden ay\u0131rt etme fonksiyonunu da \u00fcstlenmektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ticaret unvan\u0131n\u0131n markasal olmayan ve tescilli oldu\u011fu bi\u00e7imde unvan olarak kullan\u0131lmas\u0131 durumunda marka hakk\u0131na tecav\u00fczden ve haks\u0131z rekabetten s\u00f6z edilemeyecektir (Bilge, s. 121).
22. Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olay incelendi\u011finde; davac\u0131n\u0131n \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresini i\u00e7eren ticaret unvan\u0131n\u0131n Ticaret Sicili\u2019ne 18.09.1997 tarihinde, daval\u0131n\u0131n ayn\u0131 ibareyi i\u00e7eren unvan\u0131n ise 28.04.2008 tarihinde tescil edildi\u011fi, davac\u0131ya ait \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d esas unsurlu markalar\u0131n dava tarihinden \u00f6nce tescili i\u00e7in ba\u015fvuru yap\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakip yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda tescil edildi\u011fi, ayr\u0131ca dava tarihi itibariyle \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresinin davac\u0131 taraf\u00e7a markasal anlamda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 ibarenin daval\u0131 taraf\u0131ndan da reklam amac\u0131yla promosyon olarak m\u00fc\u015fterilerinin kullan\u0131m\u0131na haz\u0131r bulundurulan araba kokusu ve \u0131slak mendil gibi \u00fcr\u00fcnler \u00fczerinde di\u011fer yan unsurlarla birlikte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
23. Daval\u0131n\u0131n reklam ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fterileri i\u00e7in haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu promosyon \u00fcr\u00fcnlerinde dava konusu ibarenin her ne kadar \u201cTotal Ba\u015fak\u015fehir\u201d \u015feklinde kullan\u0131m\u0131 s\u00f6z konusu ise de; \u00fcr\u00fcnlerin \u00fczerindeki \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresi di\u011fer ibareler yan\u0131nda esas unsur olarak yer almaktad\u0131r. Daval\u0131n\u0131n bu kullan\u0131m\u0131, unvan\u0131ndaki kullan\u0131m\u0131n niteli\u011finden farkl\u0131 olarak daval\u0131n\u0131n sunmu\u015f oldu\u011fu \u00fcr\u00fcnler ve hizmetlerle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresi, \u00fcr\u00fcnlerde kullan\u0131lan di\u011fer unsurlara nazaran \u00f6n plandad\u0131r. \u00d6te yandan daval\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131lan \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresi, daval\u0131 taraf\u0131ndan sunulan \u00fcr\u00fcn ve hizmetlerin co\u011frafi konumunu belirtmekten ziyada an\u0131lan \u00fcr\u00fcn ve hizmetleri di\u011fer bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn mal veya hizmetlerinden ay\u0131rt etmeye yarayacak \u015fekilde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
24. Bu nedenle daval\u0131n\u0131n reklam ama\u00e7l\u0131 olarak m\u00fc\u015fterileri i\u00e7in haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu promosyon \u00fcr\u00fcnlerindeki \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresini kullan\u0131m\u0131 markasal nitelikte olup bu kullan\u0131m, davac\u0131 ad\u0131na tescilli \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d, \u201cBa\u015fak\u015fehir Akaryak\u0131t\u201d ve \u201cBa\u015fak\u015fehir Petrol+\u015eekil\u201d ibareli markalarla ba\u011flant\u0131 ihtimali de d\u00e2hil halk nezdinde kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya neden olabilecek d\u00fczeyde benzer oldu\u011fundan, 556 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n 9. maddesi kapsam\u0131nda davac\u0131 taraf\u0131ndan engellenebilir.
25. Bu itibarla daval\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnlerindeki \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d ibaresini esas unsur olarak i\u00e7eren markasal nitelikteki kullan\u0131m\u0131n\u0131n, davac\u0131n\u0131n \u201cBa\u015fak\u015fehir\u201d, \u201cBa\u015fak\u015fehir Akaryak\u0131t\u201d ve \u201cBa\u015fak\u015fehir Petrol+\u015eekil\u201d ibareli markalar\u0131n\u0131n tescillerinden do\u011fan haklar\u0131na, 556 say\u0131l\u0131 KHK\u2019n\u0131n 61. maddesi gere\u011fince tecav\u00fcz te\u015fkil etmektedir.
26. H\u00e2l b\u00f6yle olunca; mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na uyulmas\u0131 gerekirken, \u00f6nceki kararda direnilmesi usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.
27. Bu nedenle direnme karar\u0131 bozulmal\u0131d\u0131r.
IV. SONU\u00c7:
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;
Davac\u0131 vekilinin temyiz itirazlar\u0131n\u0131n kabul\u00fc ile direnme karar\u0131n\u0131n \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda g\u00f6sterilen nedenlerden dolay\u0131 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun \u201cGe\u00e7ici Madde 3\u201d atf\u0131yla uygulanmakta olan 1086 say\u0131l\u0131 Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 429. maddesi gere\u011fince BOZULMASINA,
\u0130stek h\u00e2linde temyiz pe\u015fin harc\u0131n\u0131n yat\u0131rana geri verilmesine,
Ayn\u0131 Kanun\u2019un 440. maddesi gere\u011fince karar\u0131n tebli\u011finden itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7erisinde karar d\u00fczeltme yolu a\u00e7\u0131k olmak \u00fczere 14.12.2021 tarihinde oy birli\u011fi ile karar verildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u2696\ufe0f Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu 2018\/644 E. Ve 2021\/1658 K. Say\u0131l\u0131 Karar\u0131: “\u0130\u00e7tihat Metni” MAHKEMES\u0130 : \u0130stanbul 3.Fikr\u00ee ve S\u0131na\u00ee Haklar Hukuk Mahkemesi1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201chaks\u0131z rekabetin, markaya ve ticaret unvan\u0131na tecav\u00fcz\u00fcn tespiti, men\u2019i, ref\u2019i, unvan\u0131n terkini ve manevi tazminat\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda; \u0130stanbul (Kapat\u0131lan)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2579","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-av-hande-yetik"],"yoast_head":"\n