Yarg\u0131tay 9. Hukuk Dairesinin 2022\/3398 E. Ve 2022\/5294 K. Say\u0131l\u0131 26.04.2022 Tarihli Karar\u0131nda,
Arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n, arabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk faaliyetinin sonlanmas\u0131 h\u00e2linde arabuluculu\u011fa ba\u015fvuran taraf\u0131n, arabulucunun ara\u015ft\u0131rma ve davet y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc usul\u00fcne uygun olarak yerine getirmemesinin sonu\u00e7lar\u0131na katlanmas\u0131n\u0131 beklemek mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunu yarataca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde karar verilmi\u015ftir.
Karardan \u00f6zetle;
Kanun\u2019da a\u00e7\u0131k\u00e7a arabulucuya ba\u015fvuran taraf\u0131n elinde olmas\u0131 h\u00e2linde kar\u015f\u0131 tarafa ait bilgileri b\u00fcroya vermesi gerekti\u011fi ifade edildi\u011fine g\u00f6re, arabulucunun sorumlulu\u011funu yerine getirmemi\u015f olmas\u0131 sebebiyle arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini kabul etmek Kanun\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131ndan ba\u015fvuran taraf\u0131n sorumlu tutulmas\u0131 anlam\u0131na gelir. B\u00f6yle bir kabul \u015feklinin ba\u015fvuran\u0131n hak aramas\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 ve hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne zarar verece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.
Arabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk faaliyetini sonland\u0131rmas\u0131 h\u00e2linde dahi 7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f say\u0131laca\u011f\u0131 kabul edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n
Yarg\u0131tay 9. Hukuk Dairesinin 2022\/3398 E. Ve 2022\/5294 K. Say\u0131l\u0131 Karar\u0131:<\/p>\n\n\n\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n\n\n\n
B\u00d6LGE ADL\u0130YE MAHKEMES\u0130 KARARLARI ARASINDAK\u0130
UYU\u015eMAZLI\u011eIN G\u0130DER\u0130LMES\u0130 \u0130STEM\u0130NE DA\u0130R
T\u00dcRK M\u0130LLET\u0130 ADINA
Y A R G I T A Y K A R A R I
I. BA\u015eVURU
Ba\u015fvurucu Avukat dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; dava \u015fart\u0131 arabuluculuk s\u00fcrecinde aleyhine ba\u015fvuru yap\u0131lan tarafa g\u00f6nderilen davet mektubunun iade edilmesi ve arabulucunun faaliyetine devam ederek anla\u015famama tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenmesi h\u00e2linde, bu hususun davan\u0131n dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini gerektirip gerektirmedi\u011fi noktas\u0131nda … B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin farkl\u0131 Hukuk Dairelerince farkl\u0131 y\u00f6nde kararlar verildi\u011fini; uyu\u015fmazl\u0131k konusu davalardan ilkinde \u0130lk Derece Mahkemesince feshin ge\u00e7ersizli\u011fi ve davac\u0131n\u0131n i\u015fe iadesi y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 \u00fczerine daval\u0131n\u0131n, taraflar aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131k nedeniyle yap\u0131lan arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ile ilgili kendilerine ula\u015fan yaz\u0131l\u0131 ya da s\u00f6zl\u00fc bir bildirim bulunmad\u0131\u011f\u0131, arabulucunun \u00fczerine d\u00fc\u015fen gerekli bildirim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmedi\u011fi, bu nedenle arabuluculuk s\u00fcrecine kat\u0131lamad\u0131klar\u0131, t\u00fcm s\u00fcrecin kanuna ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi iddias\u0131 ile istinaf yoluna ba\u015fvurdu\u011funu, … B\u00f6lge Adliyesi Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 21.12.2021 tarihli, 2021\/1110 Esas, 2021\/1816 Karar say\u0131l\u0131 il\u00e2m\u0131 ile, arabulucunun sundu\u011fu 08.06.2020 tarihli dilek\u00e7e ekinde kargo ile daval\u0131 tarafa g\u00f6nderilen davet mektubunun iade edildi\u011fine dair belgelerin bulundu\u011fu, somut olayda daval\u0131 taraf usul\u00fcne uygun olarak g\u00f6r\u00fc\u015fmelere davet edilmeden ve ileti\u015fim sa\u011flanmadan arabuluculuk son tutana\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi, bu h\u00e2lde arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden s\u00f6z edilemeyece\u011fi gerek\u00e7esiyle davan\u0131n dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fundan reddine karar verilmesi gerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131; benzer bir olayda D\u00fczce 1. \u0130\u015f Mahkemesinin 19.04.2019 tarihli, 2019\/318 Esas ve 2019\/169 Karar say\u0131l\u0131 il\u00e2m\u0131 ile ayn\u0131 gerek\u00e7elerle davan\u0131n usulden reddine karar verilmesi \u00fczerine, … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 tarihli, 2020\/214 Esas, 2020\/149 Karar say\u0131l\u0131 il\u00e2m\u0131 ile; arabulucu taraf\u0131ndan daval\u0131lar\u0131n arabuluculuk ba\u015fvuru formunda belirtilen adreslerine g\u00f6r\u00fc\u015fme g\u00fcn ve saatini belirtir davet mektuplar\u0131n\u0131n kargo yoluyla g\u00f6nderildi\u011fi ancak g\u00f6nderilerin iade edildi\u011fi, ba\u015fvuru formunda belirtilen telefon numaras\u0131ndan da \u015firketlere ula\u015f\u0131m sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 ve taraflar\u0131n gelmemesi nedeniyle anla\u015fma sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi, 7036 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu\u2019nun (7036 say\u0131l\u0131 Kanun) 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re arabulucunun B\u00fcro taraf\u0131ndan kendisine verilen ileti\u015fim bilgilerini esas alarak bu bilgilere g\u00f6re taraflara ula\u015fmak ve taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet etmek ile sorumlu sorumlu oldu\u011fu, ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda kendisine verilen ileti\u015fim bilgileri d\u0131\u015f\u0131nda kendi imkanlar\u0131yla ek ara\u015ft\u0131rmalar da yapabilece\u011fi, yap\u0131lacak davetin, 7201 say\u0131l\u0131 Tebligat Kanunu (7201 say\u0131l\u0131 Kanun) h\u00fck\u00fcmlerine tabi olmad\u0131\u011f\u0131, somut olayda arabuluculuk tutanaklar\u0131nda i\u015fverenin toplant\u0131dan hangi usullerle haberdar edildi\u011fine dair bilgilere yer verilmekle birlikte, tebli\u011f belgelerinin dava dosyas\u0131 i\u00e7eri\u011finde bulunmad\u0131\u011f\u0131, ancak bir an i\u00e7in i\u015fverenin usul\u00fcne uyun olarak toplant\u0131ya davet edilmedi\u011fi kabul edilse dahi, taraflara ula\u015fmak ve taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet etmek arabulucunun sorumlulu\u011funda oldu\u011fundan bu h\u00e2lde i\u015f\u00e7iye y\u00fckletilebilecek bir kusurdan s\u00f6z edilemeyece\u011fi, i\u015f\u00e7inin dava a\u00e7madan \u00f6nce, Kanun h\u00fckm\u00fcne uygun olarak arabulucuya ba\u015fvurup s\u00fcrecin sonlanmas\u0131n\u0131 beklemek suretiyle y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirdi\u011fi, arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olma dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011finin s\u00f6ylenemeyece\u011fi, \u0130lk Derece Mahkemesince davan\u0131n dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fu nedeniyle reddine karar verilmesinin yerinde olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verdi\u011fini; b\u00f6ylece … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kararlar\u0131 aras\u0131nda arabuluculuk s\u00fcrecinde arabulucunun yapt\u0131\u011f\u0131 yahut yapmad\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerden kaynakl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan uyu\u015fmazl\u0131k hakk\u0131nda i\u00e7tihat farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olu\u015ftu\u011funu beyan ederek uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n 5235 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Yarg\u0131 \u0130lk Derece Mahkemeleri \u0130le B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin Kurulu\u015f G\u00f6rev ve Yetkileri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un (5235 say\u0131l\u0131 Kanun) 35 inci maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca giderilmesini talep etmi\u015fir.
II. B\u00d6LGE ADL\u0130YE MAHKEMES\u0130 HUKUK DA\u0130RELER\u0130 BA\u015eKANLAR KURULU KARARI
… B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Ba\u015fkanlar Kurulu 10.02.2022 tarihli, 2022\/12 Esas, 2022\/12 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile \u00f6zetle;
\u201c…
Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama ve de\u011ferlendirilmeler sonucunda;
… B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2021\/1110-1816 E.K. Say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2020\/214-149 E.K. Say\u0131l\u0131 karar\u0131 aras\u0131nda arabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk s\u00fcrecinin sonlanmas\u0131 halinde “arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olma dava \u015fart\u0131n\u0131n ” ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fine y\u00f6nelik olarak farkl\u0131 de\u011ferlendirmelerde bulunduklar\u0131, benzer olaya ili\u015fkin kesin nitelikte farkl\u0131 kararlar\u0131n verildi\u011fi ve kararlar aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k bulundu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir.
7036 Say\u0131l\u0131 Kanun m.3\/8’de “Taraflara ait ileti\u015fim bilgileri, g\u00f6revlendirilen arabulucuya b\u00fcro taraf\u0131ndan verilir. Arabulucu bu ileti\u015fim bilgilerini esas al\u0131r, ihtiya\u00e7 duydu\u011funda kendili\u011finden ara\u015ft\u0131rma da yapabilir. Elindeki bilgiler itibar\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanarak g\u00f6revlendirme konusunda taraflar\u0131 bilgilendirir ve ilk toplant\u0131ya davet eder. Bilgilendirme ve davete ili\u015fkin i\u015flemlerini belgeye ba\u011flar” h\u00fckm\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re, arabulucu taraf\u0131ndan yap\u0131lacak davet, 7201 say\u0131l\u0131 Tebligat Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine tabi de\u011fildir. Kural olarak arabulucu, b\u00fcro taraf\u0131ndan kendisine verilen ileti\u015fim bilgilerini esas alacakt\u0131r. Bu bilgiler itibar\u0131yla taraflara ula\u015fmak ve taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet etmek arabulucunun sorumlulu\u011fundad\u0131r. Ancak arabulucu, ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda kendisine verilen ileti\u015fim bilgileri d\u0131\u015f\u0131nda kendi imkanlar\u0131yla ek ara\u015ft\u0131rmalar da yapabilir. Sonu\u00e7ta arabulucu, b\u00fcro taraf\u0131ndan verilen veya kendisinin tespit etti\u011fi ileti\u015fim bilgilerini kullanarak taraflar\u0131 g\u00f6revlendirme konusunda bilgilendirecek ve ilk toplant\u0131ya davet edecektir.
Arabulucuk g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine, i\u015fverenin arabulucu taraf\u0131ndan usul\u00fcnce toplant\u0131ya davet edilmedi\u011fi kabul edilse dahi, taraflara ula\u015fmak ve taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet etmek arabulucunun sorumlulu\u011funda oldu\u011fundan, i\u015f\u00e7iye y\u00fckletilebilecek bir kusurun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Zira, i\u015f\u00e7i dava a\u00e7madan \u00f6nce, kanun h\u00fckm\u00fcne uygun olarak arabulucuya ba\u015fvurmu\u015f ve s\u00fcrecin sonlanmas\u0131n\u0131 beklemek suretiyle y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmi\u015ftir. O halde, arabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk s\u00fcrecini sonland\u0131rmas\u0131 ihtimalinde “arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olma” dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00f6ylenemez. Aksi y\u00f6ndeki bir kabul\u00fcn, hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Keza, dava \u015fart\u0131 olarak arabuluculu\u011fa ili\u015fkin kanuni d\u00fczenlemenin iptali istemiyle a\u00e7\u0131lan davaya ili\u015fkin Anayasa Mahkemesi’nin 11.07.2018 tarihli ve 2017\/178 esas, 2018\/82 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, d\u00fczenlemenin hak arama h\u00fcrriyeti ve bu kapsamda mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na getirilen bir s\u0131n\u0131rlama niteli\u011finde oldu\u011fu kabul edilmi\u015f ancak “Arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru zorunlulu\u011funun, ki\u015filerin hak aramalar\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getiren veya a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131ran etkisiz ve sonu\u00e7suz bir s\u00fcrece neden olmad\u0131k\u00e7a hak arama h\u00fcrriyetinin \u00f6z\u00fcne dokundu\u011fu s\u00f6ylenemez” \u015feklinde gerek\u00e7eyle bir \u00e7e\u015fit s\u0131n\u0131rlama getirmi\u015ftir.
7036 say\u0131l\u0131 Kanun’un gerek\u00e7esinde de,”…B\u00fcro taraf\u0131ndan kendisine verilen ileti\u015fim bilgileri itibar\u0131yla ara\u015ft\u0131rma yapmak ve taraflara ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmak arabulucunun sorumlulu\u011fundad\u0131r. Arabulucu bu adreslere tam anlam\u0131yla ula\u015fmaks\u0131z\u0131n taraflara ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle faaliyeti sonland\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda mahkemece bu ileti\u015fim adreslerinin do\u011fru oldu\u011fu ve bu adreslerden taraflara ula\u015f\u0131labilece\u011fi tespit edilse bile dosya yeniden arabulucuya iade edilmemeli ve mahkemece dava g\u00f6r\u00fclmeye devam edilmelidir.” \u015feklinde ifadelere yer verilmesi, yukar\u0131daki paragrafta var\u0131lan sonucu do\u011frulamaktad\u0131r.
Bu nedenlerle Hukuk Daireleri Ba\u015fkanlar Kurulu taraf\u0131ndan … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Daireleri aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n, … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi’nin hukuki nitelendirmesi ve gerek\u00e7esi do\u011frultusunda giderilmesi gerekti\u011fi kanaatine var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
…\u201d
gerek\u00e7esiyle oy \u00e7oklu\u011fu ile karar verilmi\u015ftir.
Muhalefet \u015eerhinde \u00f6zetle;
Arabulucu taraf\u0131ndan taraflardan bir ya da bir k\u0131sm\u0131n\u0131n usul\u00fcne uygun olarak arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmesine davet edilmemesi ve devam\u0131nda anla\u015fmazl\u0131k tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenmesi h\u00e2linde sorumlulu\u011fun arabulucuda oldu\u011fu konusunda bir teredd\u00fct bulunmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken sorunun b\u00f6yle bir durumda arabulucu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen “anla\u015fmazl\u0131k tutana\u011f\u0131” kapsam\u0131nda yarg\u0131lamaya devam edilerek h\u00fck\u00fcm kurulup kurulmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin oldu\u011fu, Yarg\u0131tay (kapat\u0131lan) 22. Hukuk Dairesinin 27.02.2020 tarihli ….1006-3683 say\u0131l\u0131 il\u00e2m\u0131nda ” … 2-Somut uyu\u015fmazl\u0131kta; davan\u0131n arabuluculuk dava \u015fart\u0131 yerine getirilmeden a\u00e7\u0131lmas\u0131 sebebi ile usulden reddine karar verilmi\u015fse de, dava \u015fart\u0131n\u0131n yerine getirilmemesinin davac\u0131n\u0131n arabuluculuya ba\u015fvurmamas\u0131ndan de\u011fil, arabulucu taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131 taraf\u0131n usul\u00fcne uygun \u015fekilde g\u00f6r\u00fc\u015fmeye \u00e7a\u011fr\u0131lmamas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Davac\u0131n\u0131n kusurundan kaynaklanmayan bir sebeple davan\u0131n usulden reddine karar verilmi\u015f olmakla; bu durumda, davac\u0131n\u0131n arabuluculuk giderinden sorumlu tutulmas\u0131 isabetli olmam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d gerek\u00e7esiyle, davan\u0131n dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fu nedeniyle reddine dair kararlar\u0131n isabetli bulundu\u011fu, ancak davac\u0131n\u0131n kusuru bulunmamas\u0131 nedeniyle arabuluculuk \u00fccretinin davac\u0131ya y\u00fckletilmesi do\u011fru g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, sonu\u00e7 olarak arabuluculuk konusundaki eksikliklerin tamamlanabilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, arabuluculu\u011fun tamamlanabilir bir dava \u015fart\u0131 da olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc do\u011frultusunda giderilmesi gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.
III. BA\u015eVURU KONUSU UYU\u015eMAZLI\u011eIN G\u0130DER\u0130LMES\u0130 \u0130STEM\u0130NE KONU KARARLAR
A. … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 21.12.2021 Tarihli ve 2021\/1110 Esas 2021\/1816 Karar Say\u0131l\u0131 Karar\u0131
… B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 21.12.2021 Tarihli 2021\/1110 Esas 2021\/1816 Karar Say\u0131l\u0131 Karar\u0131nda \u00f6zetle;
\u201c…
Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihatlar\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere; Arabuluculuk Kanun’da arabuluculuk \u201cSistematik teknikler uygulayarak, g\u00f6r\u00fc\u015fmek ve m\u00fczakerelerde bulunmak amac\u0131yla taraflar\u0131 bir araya getiren, onlar\u0131n birbirlerini anlamalar\u0131n\u0131 ve bu suretle \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini kendilerinin \u00fcretmesini sa\u011flamak i\u00e7in aralar\u0131nda ileti\u015fim s\u00fcrecinin kurulmas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren, taraflar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretemediklerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 h\u00e2linde \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi de getirebilen, uzmanl\u0131k e\u011fitimi alm\u0131\u015f olan tarafs\u0131z ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ve ihtiyar\u00ee olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemi” olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.
7036 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu’nun 3\/1. maddesinde “kanuna, bireysel veya toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine dayanan i\u015f\u00e7i veya i\u015fveren alaca\u011f\u0131 ve tazminat\u0131 ile i\u015fe iade talebi ile a\u00e7\u0131lan davalarda arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131 dava \u015fart\u0131d\u0131r” \u015feklinde d\u00fczenlemeye yer verilerek dava \u015fart\u0131 olarak arabuluculuk \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
Taraflar aras\u0131nda “Dava \u015eart\u0131 Arabuluculuk Son Tutana\u011f\u0131” 07\/01\/2020 tarihinde d\u00fczenlenmi\u015f olup,daval\u0131ya kargo ile g\u00f6nderilen davet mektubunun iade edildi\u011fi,belirtilen adresin Ticaret Sicildeki adres oldu\u011fu ,ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan ba\u015fkaca telefon ve adres bildirilmedi\u011fi ve bu nedenle i\u015fe iade talebi ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda anla\u015fmaya varamad\u0131klar\u0131 \u015feklinde belirleme yap\u0131lm\u0131\u015f ise de daval\u0131 taraf\u0131n arabuluculuk g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
Daval\u0131 vekili, arabuluculuk nedeniyle yaz\u0131l\u0131 yada s\u00f6zl\u00fc bir davet gelmedi\u011fini savunmu\u015ftur.
7036 say\u0131l\u0131 yasan\u0131n 3. Maddesi 8. Bendinde; “Taraflara ait ileti\u015fim bilgileri, g\u00f6revlendirilen arabulucuya b\u00fcro taraf\u0131ndan verilir. Arabulucu bu ileti\u015fim bilgilerini esas al\u0131r, ihtiya\u00e7 duydu\u011funda kendili\u011finden ara\u015ft\u0131rma da yapabilir. Elindeki bilgiler itibar\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanarak g\u00f6revlendirme konusunda taraflar\u0131 bilgilendirir ve ilk toplant\u0131ya davet eder. Bilgilendirme ve davete ili\u015fkin i\u015flemlerini belgeye ba\u011flar. ” d\u00fczenlemesi yer almaktad\u0131r.
Dava konusu uyu\u015fmazl\u0131k ile ilgili arabulucu olarak g\u00f6rev yapan \u00d6zden G\u00fcnd\u00fcz Hazo\u011flu mahkemeye sundu\u011fu 08\/06\/2020 tarihli dilek\u00e7e ile daval\u0131 ad\u0131na kargo ile \u00e7\u0131kar\u0131lan davet mektubunun iade edildi\u011fini belirterek kargo bilgileri ve kargo zarf\u0131n\u0131 dosyaya sunmu\u015ftur.
Somut olayda; arabulucu taraf\u0131ndan daval\u0131 taraf usul\u00fcne uygun g\u00f6r\u00fc\u015fmelere davet edilmeden ve ileti\u015fim sa\u011flanmadan arabuluculuk son tutana\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi anla\u015f\u0131lmakla 7036 say\u0131l\u0131 kanunun 3. maddesi gere\u011fince usul\u00fcne uygun \u015fekilde arabuluculuk ba\u015fvurusu olmad\u0131\u011f\u0131ndan arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011finden bahsedilemez.
7036 Say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu’nun 3\/1. Maddesinde, “(1) Kanuna, bireysel veya toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine dayanan i\u015f\u00e7i veya i\u015fveren alaca\u011f\u0131 ve tazminat\u0131 ile i\u015fe iade talebiyle a\u00e7\u0131lan davalarda, arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131 dava \u015fart\u0131d\u0131r. (2) Davac\u0131, arabuluculuk faaliyeti sonunda anla\u015fmaya var\u0131lamad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin son tutana\u011f\u0131n asl\u0131n\u0131 veya arabulucu taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f bir \u00f6rne\u011fini dava dilek\u00e7esine eklemek zorundad\u0131r. Bu zorunlulu\u011fa uyulmamas\u0131 h\u00e2linde mahkemece davac\u0131ya, son tutana\u011f\u0131n bir haftal\u0131k kesin s\u00fcre i\u00e7inde mahkemeye sunulmas\u0131 gerekti\u011fi, aksi takdirde davan\u0131n usulden reddedilece\u011fi ihtar\u0131n\u0131 i\u00e7eren davetiye g\u00f6nderilir. \u0130htar\u0131n gere\u011fi yerine getirilmez ise dava dilek\u00e7esi kar\u015f\u0131 tarafa tebli\u011fe \u00e7\u0131kar\u0131lmaks\u0131z\u0131n davan\u0131n usulden reddine karar verilir. Arabulucuya ba\u015fvurulmadan dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde herhangi bir i\u015flem yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n davan\u0131n, dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fu sebebiyle usulden reddine karar verilir. ” d\u00fczenlemesine yer vermi\u015ftir.
4857 Say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu’nun 20. Maddesinde, 7036 Say\u0131l\u0131 Kanunun 11. Maddesi ile a\u015fa\u011f\u0131daki de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015f olup maddenin 1. f\u0131kras\u0131nda ” \u0130\u015f s\u00f6zle\u015fmesi feshedilen i\u015f\u00e7i, fesih bildiriminde sebep g\u00f6sterilmedi\u011fi veya g\u00f6sterilen sebebin ge\u00e7erli bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 ile fesih bildiriminin tebli\u011fi tarihinden itibaren bir ay i\u00e7inde i\u015fe iade talebiyle, \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca arabulucuya ba\u015fvurmak zorundad\u0131r. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anla\u015fmaya var\u0131lamamas\u0131 halinde, son tutana\u011f\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi tarihten itibaren iki hafta i\u00e7inde i\u015f mahkemesinde dava a\u00e7\u0131labilir. Taraflar anla\u015f\u0131rlarsa uyu\u015fmazl\u0131k ayn\u0131 s\u00fcrede i\u015f mahkemesi yerine \u00f6zel hakeme de g\u00f6t\u00fcrebilir. Arabulucuya ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 sebebiyle davan\u0131n usulden reddi halinde ret karar\u0131 taraflara resen tebli\u011f edilir. Kesinle\u015fen ret karar\u0131n\u0131n da resen tebli\u011finden itibaren iki hafta i\u00e7inde arabulucuya ba\u015fvurulabilir” h\u00fckm\u00fc bulunmaktad\u0131r.
Buna g\u00f6re davan\u0131n dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fundan reddine karar verilmesi gerekirken i\u015fin esas\u0131na girilerek karar verilmesi hatal\u0131 olmu\u015ftur.
6100 say\u0131l\u0131 HMK 353 \/1-b.2 maddesinde yarg\u0131lamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmas\u0131nda hata edilip de yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde veya karar\u0131n gerek\u00e7esinde hata edilmi\u015f ise d\u00fczelterek yeniden esas hakk\u0131nda duru\u015fma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karar verilebilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.
T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re daval\u0131 vekilinin istinaf isteminin hakl\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan HMK’n\u0131n 353\/1-b.2 maddesi gere\u011fince kabul\u00fc ile karar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na; ancak ; davan\u0131n arabuluculuk dava \u015fart\u0131 yerine getirilmeden a\u00e7\u0131lmas\u0131 sebebi ile usulden reddine karar verilse dahi dava \u015fart\u0131n\u0131n yerine getirilmemesinin davac\u0131n\u0131n arabuluculuya ba\u015fvurmamas\u0131ndan de\u011fil, arabulucu taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131 taraf\u0131n usul\u00fcne uygun \u015fekilde g\u00f6r\u00fc\u015fmeye \u00e7a\u011fr\u0131lmamas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla arabuluculuk \u00fccretinin hazine \u00fczerinde b\u0131rak\u0131lmas\u0131na dair oy birli\u011fi ile a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015ftur.
…\u201d
gerek\u00e7esi ile kesin olmak \u00fczere oy birli\u011fi ile karar verilmi\u015ftir.
B. … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 Tarihli ve 2020\/214 Esas, 2020\/149 Karar say\u0131l\u0131 Karar\u0131
… B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 Tarihli ve 2020\/214 Esas, 2020\/149 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda \u00f6zetle;
\u201c…
7036 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu’nun “dava \u015fart\u0131 olarak arabuluculuk” ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. maddesi, 01.01.2018 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. An\u0131lan kanun maddesi uyar\u0131nca, kanuna, bireysel veya toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine dayanan i\u015f\u00e7i veya i\u015fveren alaca\u011f\u0131 ve tazminat\u0131 ile i\u015fe iade talebiyle a\u00e7\u0131lan davalarda, arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131 dava \u015fart\u0131d\u0131r.
Eldeki davan\u0131n, 16\/04\/2019 tarihinde a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131, dava \u015fartlar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Dosyaya sunulan, arabuluculuk faaliyetine ili\u015fkin tutana\u011f\u0131n incelenmesinden, davac\u0131 i\u015f\u00e7inin dava tarihinden \u00f6nce arabulucuya ba\u015fvurdu\u011fu, daval\u0131 i\u015fverenlere g\u00f6r\u00fc\u015fme g\u00fcn ve saatini belirtir davet mektuplar\u0131n\u0131n arabuluculuk ba\u015fvuru formunda belirtilen adrese kargo yoluyla g\u00f6nderildi\u011fi ancak g\u00f6nderilerin iade geldi\u011finin ve ba\u015fvuru formunda belirtilen telefon numaras\u0131ndan da \u015firketlere ula\u015f\u0131m sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 ve taraflar\u0131n gelmemesi nedeniyle anla\u015fma sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
7036 say\u0131l\u0131 Kanun’un 3\/8. maddesinde “Taraflara ait ileti\u015fim bilgileri, g\u00f6revlendirilen arabulucuya b\u00fcro taraf\u0131ndan verilir. Arabulucu bu ileti\u015fim bilgilerini esas al\u0131r, ihtiya\u00e7 duydu\u011funda kendili\u011finden ara\u015ft\u0131rma da yapabilir. Elindeki bilgiler itibar\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanarak g\u00f6revlendirme konusunda taraflar\u0131 bilgilendirir ve ilk toplant\u0131ya davet eder. Bilgilendirme ve davete ili\u015fkin i\u015flemlerini belgeye ba\u011flar” h\u00fckm\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re, arabulucu taraf\u0131ndan yap\u0131lacak davet, 7201 say\u0131l\u0131 Tebligat Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine tabi de\u011fildir. Kural olarak arabulucu, b\u00fcro taraf\u0131ndan kendisine verilen ileti\u015fim bilgilerini esas alacakt\u0131r. Bu bilgiler itibar\u0131yla taraflara ula\u015fmak ve taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet etmek arabulucunun sorumlulu\u011fundad\u0131r. Ancak arabulucu, ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda kendisine verilen ileti\u015fim bilgileri d\u0131\u015f\u0131nda kendi imkanlar\u0131yla ek ara\u015ft\u0131rmalar da yapabilir. Sonu\u00e7ta arabulucu, b\u00fcro taraf\u0131ndan verilen veya kendisinin tespit etti\u011fi ileti\u015fim bilgilerini kullanarak taraflar\u0131 g\u00f6revlendirme konusunda bilgilendirecek ve ilk toplant\u0131ya davet edecektir.
Somut uyu\u015fmazl\u0131kta, arabuluculuk tutanaklar\u0131nda i\u015fverenin toplant\u0131dan hangi usullerle haberdar edildi\u011fine dair bilgilere yer verilmekle birlikte, tebli\u011f belgeleri dava dosyas\u0131 i\u00e7eri\u011finde yoktur. Ne var ki; bir an i\u00e7in, arabulucu taraf\u0131ndan i\u015fverenin usul\u00fcnce toplant\u0131ya davet edilmedi\u011fi kabul edilse dahi, taraflara ula\u015fmak ve taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet etmek arabulucunun sorumlulu\u011funda oldu\u011fundan, i\u015f\u00e7iye y\u00fckletilebilecek bir kusurun varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Zira, i\u015f\u00e7i dava a\u00e7madan \u00f6nce, kanun h\u00fckm\u00fcne uygun olarak arabulucuya ba\u015fvurmu\u015f ve s\u00fcrecin sonlanmas\u0131n\u0131 beklemek suretiyle y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmi\u015ftir. O halde, arabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk s\u00fcrecini sonland\u0131rmas\u0131 ihtimalinde “arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olma” dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi s\u00f6ylenemez. Aksi y\u00f6ndeki bir kabul\u00fcn, hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Keza, dava \u015fart\u0131 olarak arabuluculu\u011fa ili\u015fkin kanuni d\u00fczenlemenin iptali istemiyle a\u00e7\u0131lan davaya ili\u015fkin Anayasa Mahkemesi’nin 11.07.2018 tarihli ve 2017\/178 esas, 2018\/82 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, d\u00fczenlemenin hak arama h\u00fcrriyeti ve bu kapsamda mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na getirilen bir s\u0131n\u0131rlama niteli\u011finde oldu\u011fu kabul edilmi\u015f, ancak “Arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru zorunlulu\u011funun, ki\u015filerin hak aramalar\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getiren veya a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131ran etkisiz ve sonu\u00e7suz bir s\u00fcrece neden olmad\u0131k\u00e7a hak arama h\u00fcrriyetinin \u00f6z\u00fcne dokundu\u011fu s\u00f6ylenemez” \u015feklinde gerek\u00e7eyle bir \u00e7e\u015fit s\u0131n\u0131rlama getirmi\u015ftir.
7036 say\u0131l\u0131 Kanun’un gerek\u00e7esinde de, “…B\u00fcro taraf\u0131ndan kendisine verilen ileti\u015fim bilgileri itibar\u0131yla ara\u015ft\u0131rma yapmak ve taraflara ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmak arabulucunun sorumlulu\u011fundad\u0131r. Arabulucu bu adreslere tam anlam\u0131yla ula\u015fmaks\u0131z\u0131n taraflara ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle faaliyeti sonland\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda mahkemece bu ileti\u015fim adreslerinin do\u011fru oldu\u011fu ve bu adreslerden taraflara ula\u015f\u0131labilece\u011fi tespit edilse bile dosya yeniden arabulucuya iade edilmemeli ve mahkemece dava g\u00f6r\u00fclmeye devam edilmelidir.” \u015feklinde ifadelere yer verilmesi, yukar\u0131daki paragrafta var\u0131lan sonucu do\u011frulamaktad\u0131r.
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle mahkemece dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fu nedeniyle davan\u0131n reddine karar verilmesi yerinde olmay\u0131p davac\u0131 vekilinin istinaf istemlerinin kabul\u00fc ile i\u015fin esas\u0131na girilerek bir karar verilmek \u00fczere karar\u0131n HMK 353\/1-a.6 maddesi gere\u011fince karar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi gerekti\u011fi kanaatine var\u0131larak a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015ftur.
…\u201d
gerek\u00e7esiyle \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na oy birli\u011fi ile kesin olarak karar verilmi\u015ftir.
IV. GEREK\u00c7E
A. Uyu\u015fmazl\u0131k
Ba\u015fvuru konusu B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kararlar\u0131 aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131k, 7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n, arabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk faaliyetinin sonlanmas\u0131 h\u00e2linde ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi noktas\u0131ndad\u0131r.
B. \u0130lgili Hukuk
1. 7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cDava \u015fart\u0131 olarak arabuluculuk\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin uyu\u015fmazl\u0131k ile ilgili f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:
\u201c(1) Kanuna, bireysel veya toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine dayanan i\u015f\u00e7i veya i\u015fveren alaca\u011f\u0131 ve tazminat\u0131 ile i\u015fe iade talebiyle a\u00e7\u0131lan davalarda, arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131 dava \u015fart\u0131d\u0131r.
(2) Davac\u0131, arabuluculuk faaliyeti sonunda anla\u015fmaya var\u0131lamad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin son tutana\u011f\u0131n asl\u0131n\u0131 veya arabulucu taraf\u0131ndan onaylanm\u0131\u015f bir \u00f6rne\u011fini dava dilek\u00e7esine eklemek zorundad\u0131r. Bu zorunlulu\u011fa uyulmamas\u0131 h\u00e2linde mahkemece davac\u0131ya, son tutana\u011f\u0131n bir haftal\u0131k kesin s\u00fcre i\u00e7inde mahkemeye sunulmas\u0131 gerekti\u011fi, aksi takdirde davan\u0131n usulden reddedilece\u011fi ihtar\u0131n\u0131 i\u00e7eren davetiye g\u00f6nderilir. \u0130htar\u0131n gere\u011fi yerine getirilmez ise dava dilek\u00e7esi kar\u015f\u0131 tarafa tebli\u011fe \u00e7\u0131kar\u0131lmaks\u0131z\u0131n davan\u0131n usulden reddine karar verilir. Arabulucuya ba\u015fvurulmadan dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde herhangi bir i\u015flem yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n davan\u0131n, dava \u015fart\u0131 yoklu\u011fu sebebiyle usulden reddine karar verilir.
…
(7) Ba\u015fvuran taraf, kendisine ve elinde bulunmas\u0131 h\u00e2linde kar\u015f\u0131 tarafa ait her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim bilgisini arabuluculuk b\u00fcrosuna verir. B\u00fcro, taraflar\u0131n resmi kay\u0131tlarda yer alan ileti\u015fim bilgilerini ara\u015ft\u0131rmaya da yetkilidir. \u0130lgili kurum ve kurulu\u015flar, b\u00fcro taraf\u0131ndan talep edilen bilgi ve belgeleri vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.
(8) Taraflara ait ileti\u015fim bilgileri, g\u00f6revlendirilen arabulucuya b\u00fcro taraf\u0131ndan verilir. Arabulucu bu ileti\u015fim bilgilerini esas al\u0131r, ihtiya\u00e7 duydu\u011funda kendili\u011finden ara\u015ft\u0131rma da yapabilir. Elindeki bilgiler itibar\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanarak g\u00f6revlendirme konusunda taraflar\u0131 bilgilendirir ve ilk toplant\u0131ya davet eder.\u00a0Bilgilendirme ve davete ili\u015fkin i\u015flemlerini belgeye ba\u011flar.
…
(11) Arabulucu, taraflara ula\u015f\u0131lamamas\u0131, taraflar kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamamas\u0131 yahut yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 veya var\u0131lamamas\u0131 h\u00e2llerinde arabuluculuk faaliyetini sona erdirir ve son tutana\u011f\u0131 d\u00fczenleyerek durumu derh\u00e2l arabuluculuk b\u00fcrosuna bildirir.
(12) Taraflardan birinin ge\u00e7erli bir mazeret g\u00f6stermeksizin ilk toplant\u0131ya kat\u0131lmamas\u0131 sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplant\u0131ya kat\u0131lmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada k\u0131smen veya tamamen hakl\u0131 \u00e7\u0131ksa bile yarg\u0131lama giderinin tamam\u0131ndan sorumlu tutulur. Ayr\u0131ca bu taraf lehine vekalet \u00fccretine h\u00fckmedilmez. Her iki taraf\u0131n da ilk toplant\u0131ya kat\u0131lmamas\u0131 sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti \u00fczerine a\u00e7\u0131lacak davalarda taraflar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 yarg\u0131lama giderleri kendi \u00fczerlerinde b\u0131rak\u0131l\u0131r.
…
(21) Bu maddede h\u00fck\u00fcm bulunmayan h\u00e2llerde niteli\u011fine uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde 7\/6\/2012 tarihli ve 6325 say\u0131l\u0131 Hukuk Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.\u201d
2. 6325 say\u0131l\u0131 Hukuk Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk Kanunu\u2019nun (6325 say\u0131l\u0131 Kanun) 17 inci maddesinde arabuluculu\u011fun hangi hallerde sona erece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015f olup h\u00fckme g\u00f6re arabuluculuk faaliyeti \u015fu hallerde sona erer:
a) Taraflar\u0131n anla\u015fmaya varmas\u0131.
b) Taraflara dan\u0131\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra arabuluculuk i\u00e7in daha fazla \u00e7aba sarf edilmesinin gereksiz oldu\u011funun arabulucu taraf\u0131ndan tespit edilmesi.
c) Taraflardan birinin kar\u015f\u0131 tarafa veya arabulucuya, arabuluculuk faaliyetinden \u00e7ekildi\u011fini bildirmesi.
\u00e7) Taraflar\u0131n anla\u015farak arabuluculuk faaliyetini sona erdirmesi.
d)(De\u011fi\u015fik:12\/10\/2017-7036\/23md.) Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n arabuluculu\u011fa elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi.
Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar\u0131n anla\u015ft\u0131klar\u0131, anla\u015famad\u0131klar\u0131 veya arabuluculuk faaliyetinin nas\u0131l sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir tutanak ile belgelendirilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Arabulucu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenecek bu belge, arabulucu, taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlar\u0131nca imzalan\u0131r. Belge taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlar\u0131nca imzalanmazsa, sebebi belirtilmek suretiyle sadece arabulucu taraf\u0131ndan imzalan\u0131r.
3. 02.06.2018 RG tarihli, 30439 say\u0131l\u0131 Hukuk Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk Y\u00f6netmeli\u011finin dava \u015fart\u0131 arabuluculuk ile ilgili 25 inci maddesinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:
\u201c(6) Taraflar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131k konusunda anla\u015fmalar\u0131 veya k\u0131smen anla\u015fmalar\u0131 h\u00e2linde s\u00fcre\u00e7 anla\u015fma son tutana\u011f\u0131 ile sonu\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n haricindeki her durumda taraflar anla\u015fmam\u0131\u015f say\u0131l\u0131r ve anla\u015fmama son tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenir.
(8)Arabulucu, taraflara ula\u015f\u0131lamamas\u0131, taraflar kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamamas\u0131, yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda veya kanunda belirtilen s\u00fcre i\u00e7erisinde anla\u015fmaya var\u0131lamamas\u0131 yahut var\u0131lmas\u0131 hallerinde arabuluculuk faaliyetini sona erdirir ve son tutana\u011f\u0131 d\u00fczenleyerek durumu derhal adliye arabuluculuk b\u00fcrosuna bildirir.\u201d
Arabuluculuk s\u00fcrecinin sehven kay\u0131t, m\u00fckerrer kay\u0131t veya arabuluculu\u011fa elveri\u015fli olmama nedeniyle sona erdirilmesi hallerinde ise arabulucunun \u00fccrete hak kazanamayaca\u011f\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fin 26 \u0131nc\u0131 maddesinin maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.
4. 6325 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cG\u00f6revin \u00f6zenle ve tarafs\u0131z bi\u00e7imde yerine getirilmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 9 uncu maddesine g\u00f6re;
\u201c(1) Arabulucu g\u00f6revini \u00f6zenle, tarafs\u0131z bir bi\u00e7imde ve \u015fahsen yerine getirir.
(2) Arabulucu olarak g\u00f6revlendirilen kimse, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe edilmesini gerektirecek \u00f6nemli h\u00e2l ve \u015fartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde, bu hususta taraflar\u0131 bilgilendirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu a\u00e7\u0131klamaya ra\u011fmen taraflar, arabulucudan birlikte talep ederlerse, arabulucu bu g\u00f6revi \u00fcstlenebilir yahut \u00fcstlenmi\u015f oldu\u011fu g\u00f6revi s\u00fcrd\u00fcrebilir.
(3) Arabulucu, taraflar aras\u0131nda e\u015fitli\u011fi g\u00f6zetmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.
(4) Arabulucu, bu s\u0131fatla g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili olarak a\u00e7\u0131lan davada, daha sonra taraflardan birinin avukat\u0131 olarak g\u00f6rev \u00fcstlenemez.\u201d
5. Anayasa Mahkemesinin 25.10.2017 tarihli 7036 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu\u2019nun 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin baz\u0131 f\u0131kralar\u0131 ile birlikte, \u00f6zellikle birinci f\u0131krada yer alan \u201c\u2026arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131 dava \u015fart\u0131d\u0131r\u201d ibaresinin, Anayasa\u2019n\u0131n 2., 5., 9., 11., 13., 36., 37., 49., 74. ve 128. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptallerine ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fcklerinin durdurulmas\u0131na karar verilmesi talebi ile yap\u0131lan ba\u015fvuru sonucunda verdi\u011fi 11.07.2018 tarihli 2017\/178 Esas, 2018\/82 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda \u00f6zetle;
\u0130\u015f hukuku alan\u0131ndaki baz\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n dava yoluyla mahkemeler taraf\u0131ndan esas y\u00f6n\u00fcnden incelenebilmesinin arabulucuya ba\u015fvurma ko\u015fuluna ba\u011flanmas\u0131n\u0131n, hak arama h\u00fcrriyeti ve bu kapsamda mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na getirilen bir s\u0131n\u0131rlama niteli\u011finde oldu\u011fu, kural\u0131n hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne dokunup dokunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 bir s\u0131n\u0131rlama olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da incelenmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir (\u00a7 23)
Bu inceleme sonucunda arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru zorunlulu\u011funun, ki\u015filerin hak aramalar\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getiren veya a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131ran etkisiz ve sonu\u00e7suz bir s\u00fcrece neden olmad\u0131k\u00e7a hak arama h\u00fcrriyetinin \u00f6z\u00fcne dokundu\u011funun s\u00f6ylenemeyece\u011fi belirlenmi\u015ftir. Karara g\u00f6re, dava \u015fart\u0131 olman\u0131n bir sonucu olarak arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru bir zorunluluk arz etmekte ise de bu zorunluluk yaln\u0131zca arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olup arabuluculuk s\u00fcrecinin i\u015fleyi\u015fi ve sonucu \u00fczerinde taraf iradelerinin egemen oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r (\u00a7 24).
C. De\u011ferlendirme
1. \u00dclkemizde ilk olarak 07.06.2012 tarihli ve 6325 say\u0131l\u0131 Kanun ile taraflar\u0131n iradesine ba\u011fl\u0131 ve dostane bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclen arabuluculuk kurumu, 25.10.2017 tarihli ve 7036 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu\u2019nun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi ile birlikte dava \u015fart\u0131 olarak uygulanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.
2. \u0130\u015f yarg\u0131lamas\u0131nda arabuluculu\u011fun dava \u015fart\u0131 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi, bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n dava yoluyla mahkeme taraf\u0131ndan esas y\u00f6n\u00fcnden incelenebilmesinin arabulucuya ba\u015fvurma ko\u015fuluna ba\u011flanmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. S\u00f6z konusu kural\u0131n hak arama h\u00fcrriyeti ve bu kapsamda mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na getirilen bir s\u0131n\u0131rlama niteli\u011finde oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r (AYM, 2017\/178 E., 2018\/82 K. \u00a7 23). Ancak Anayasa Mahkemesince, bu s\u0131n\u0131rlaman\u0131n hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne dokunup dokunmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 bir s\u0131n\u0131rlama olup olmad\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerden de\u011ferlendirme yap\u0131ld\u0131ktan sonra, sonu\u00e7 olarak arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru zorunlulu\u011funun yaln\u0131zca arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru ile s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu, arabuluculuk s\u00fcrecinin i\u015fleyi\u015fi ve sonucu \u00fczerinde taraf iradelerinin egemen oldu\u011fu da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n ilgili maddelerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
3. Dava \u015fart\u0131 olarak arabuluculuk kurumunun temelde mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na getirilen bir s\u0131n\u0131rlama olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, arabuluculuk ile ilgili uygulamalar\u0131n tamam\u0131nda uygulaman\u0131n hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne dokunup dokunmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 ba\u011flam\u0131nda bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 zorunludur. Ki\u015filerin mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131ran ya da hak aramalar\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getiren veya a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131ran bir s\u00fcrece neden olan uygulamalar\u0131n hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne zarar verdi\u011fi kabul edilmelidir (AYM, 2017\/178 E., 2018\/82 K. \u00a7 24).
4. Ba\u015fvuru konusu B\u00f6lge Adliye Mahkemesi kararlar\u0131na konu davalar\u0131n ikisi de dava \u015fart\u0131 arabuluculuk kapsam\u0131ndad\u0131r. Davac\u0131lar\u0131n arabuluculuk b\u00fcrosuna ba\u015fvurduklar\u0131, b\u00fcro g\u00f6revlendirilen arabulucu taraf\u0131ndan taraflara toplant\u0131 g\u00fcn ve saatini bildiren davetiyelerin g\u00f6nderildi\u011fi ancak daval\u0131lar\u0131n arabuluculuk faaliyetine kat\u0131lmamalar\u0131 sebebiyle arabuluculuk faaliyeti anla\u015fmama ile sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle anla\u015fmama tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlendi\u011fi dosya kapsam\u0131ndan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
… B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince, 07.01.2020 tarihli Dava \u015eart\u0131 Arabuluculuk Son Tutana\u011f\u0131nda, daval\u0131ya kargo ile g\u00f6nderilen davet mektubunun iade edildi\u011fi, belirtilen adresin Ticaret Sicildeki adres oldu\u011fu, ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan ba\u015fkaca telefon ve adres bildirilmedi\u011fi ve bu nedenle i\u015fe iade talebi ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda anla\u015fmaya varamad\u0131klar\u0131, \u015feklinde belirleme yap\u0131lm\u0131\u015f ise de daval\u0131 vekilinin arabuluculuk nedeniyle yaz\u0131l\u0131 yada s\u00f6zl\u00fc bir davet gelmedi\u011fini savundu\u011fu, daval\u0131 taraf usul\u00fcne uygun \u015fekilde g\u00f6r\u00fc\u015fmelere davet edilmeden arabuluculuk son tutana\u011f\u0131n\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi gerek\u00e7esi ile dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi kanaatine var\u0131lm\u0131\u015f; … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 tarihli karar\u0131nda ise, davac\u0131 i\u015f\u00e7inin dava tarihinden \u00f6nce arabulucuya ba\u015fvurdu\u011fu, arabuluculuk tutana\u011f\u0131nda daval\u0131 i\u015fverenlerin arabuluculuk ba\u015fvuru formunda belirtilen adresine g\u00f6r\u00fc\u015fme g\u00fcn ve saatini belirtir davet mektuplar\u0131n\u0131n kargo yoluyla g\u00f6nderildi\u011fi ancak g\u00f6nderilerin iade geldi\u011fi ve ba\u015fvuru formunda belirtilen telefon numaras\u0131ndan da \u015firketlere ula\u015f\u0131m sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 ve taraflar\u0131n gelmemesi nedeniyle anla\u015fma sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi, her ne kadar tebli\u011f belgeleri dava dosyas\u0131 i\u00e7eri\u011finde yok ise de bir an i\u00e7in, arabulucu taraf\u0131ndan i\u015fverenin usul\u00fcnce toplant\u0131ya davet edilmedi\u011fi kabul edilse dahi, taraflara ula\u015fmak ve taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet etmek sorumlulu\u011funun arabulucuya ait oldu\u011fu belirtilerek davan\u0131n dava \u015fart\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
5. 7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin yedinci ve sekizinci f\u0131kralar\u0131nda taraflar\u0131n ileti\u015fim bilgilerinin sa\u011flanmas\u0131 ve davet ile ilgili h\u00fck\u00fcmlere yer verilmi\u015f olup \u00f6ncelikle arabulucuya ba\u015fvuran taraf, kendisine ve elinde bulunmas\u0131 h\u00e2linde kar\u015f\u0131 tarafa ait her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim bilgisini arabuluculuk b\u00fcrosuna verir. B\u00fcro, taraflar\u0131n resmi kay\u0131tlarda yer alan ileti\u015fim bilgilerini ara\u015ft\u0131rmaya da yetkili olup ilgili kurum ve kurulu\u015flar, b\u00fcro taraf\u0131ndan talep edilen bilgi ve belgeleri vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.
\u0130kinci a\u015famada b\u00fcro, taraflara ait ileti\u015fim bilgilerini g\u00f6revlendirilen arabulucuya verir. Arabulucu b\u00fcro taraf\u0131ndan verilen ileti\u015fim bilgilerini esas al\u0131r, ancak ihtiya\u00e7 duydu\u011funda kendili\u011finden ara\u015ft\u0131rma da yapabilir. Kanun\u2019da arabulucunun elindeki bilgiler itibar\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanarak g\u00f6revlendirme konusunda taraflar\u0131 bilgilendirece\u011fi ve ilk toplant\u0131ya davet edece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
6. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi arabuluculu\u011fa ba\u015fvuran taraf\u0131n s\u00fcrece ili\u015fkin tek y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kendisine ve elinde bulunmas\u0131 h\u00e2linde kar\u015f\u0131 tarafa ait her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim bilgisini arabuluculuk b\u00fcrosuna vermekten ibarettir. 7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin yedinci f\u0131kras\u0131na ili\u015fkin Gerek\u00e7ede de; \u00f6zellikle i\u015f\u00e7i taraf\u0131n\u0131n, i\u015fverene ait ileti\u015fim bilgilerini tam olarak bilemeyecek olmas\u0131 ihtimaline binaen b\u00fcroya, taraflar\u0131n resmi kay\u0131tlarda yer alan ileti\u015fim bilgilerini ara\u015ft\u0131rma yetkisi verildi\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvuru ile ba\u015flayan arabuluculuk s\u00fcrecinde, taraflar\u0131n ileti\u015fim bilgilerini temin ederek onlar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanarak toplant\u0131ya davet etmek ve bu a\u015famalar\u0131 belgelendirmek tamamen arabuluculuk b\u00fcrosu ile arabulucunun sorumlulu\u011fu kapsam\u0131ndad\u0131r. Belirtmek gerekir ki, Kanun\u2019da arabulucunun bilgilendirme ve davete ili\u015fkin i\u015flemlerini belgeye ba\u011flayaca\u011f\u0131 ifade edilmi\u015f ise de taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet i\u00e7in \u00f6zel bir usul \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Bu anlamda toplant\u0131ya davetin 7201 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmlerine tabi olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak arabulucunun taraflar\u0131 toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcne uygun olarak yerine getirdi\u011fini ispatlayabilmesi i\u00e7in yap\u0131lan i\u015flemleri belgelendirmesi yerinde olacakt\u0131r. Kanun h\u00fckm\u00fcnde a\u00e7\u0131k\u00e7a arabulucunun yerine getirmesi gerekti\u011fi belirtilen davet i\u015fleminin usul\u00fcne uygun olarak yerine getirilmemesi h\u00e2linde, arabuluculuk faaliyetinin de usul\u00fcne uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fi ve arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n yerine getirilmedi\u011fi sonucuna varmak amac\u0131 a\u015fan bir yorum olur.
7. 7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin gerek\u00e7esinde a\u00e7\u0131k\u00e7a; \u201cMaddenin onbirinci f\u0131kras\u0131nda arabulucunun, arabuluculuk faaliyetini sona erdirece\u011fi haller d\u00fczenlenmektedir. Buna g\u00f6re taraflara ula\u015f\u0131lamamas\u0131, taraflar kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamamas\u0131 yahut yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 veya var\u0131lamamas\u0131 hallerinde arabuluculuk faaliyeti sona erdirilecektir. Arabulucu, belirtilen hallerde son tutana\u011f\u0131 d\u00fczenleyecek ve durumu derhal arabuluculuk b\u00fcrosuna bildirecektir. B\u00fcro taraf\u0131ndan kendisine verilen ileti\u015fim bilgileri itibar\u0131yla ara\u015ft\u0131rma yapmak ve taraflara ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmak arabulucunun sorumlulu\u011fundad\u0131r. Arabulucu bu adreslere tam anlam\u0131yla ula\u015fmaks\u0131z\u0131n taraflara ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle faaliyeti sonland\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, mahkemece bu ileti\u015fim adreslerinin do\u011fru oldu\u011fu ve bu adreslerden taraflara ula\u015f\u0131labilece\u011fi tespit edilse bile dosya yeniden arabulucuya iade edilmemeli ve mahkemece dava g\u00f6r\u00fclmeye devam edilmelidir.\u201d ifadelerine yer verilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda, kanun koyucunun amac\u0131n\u0131n da arabuluculuk faaliyetini ge\u00e7ersiz k\u0131lmak olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
8. De\u011ferlendirme b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 2 ve 3 \u00fcnc\u00fc maddelerinde de ifade edildi\u011fi gibi, dava \u015fart\u0131 olarak arabuluculukta zorunlu olan unsur, arabuluculu\u011fa ba\u015fvurmakt\u0131r. Arabuluculu\u011fa ba\u015fvuran taraf\u0131n, arabulucunun ara\u015ft\u0131rma ve davet y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc usul\u00fcne uygun olarak yerine getirmemesinin sonu\u00e7lar\u0131na katlanmas\u0131n\u0131 beklemek mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunu yarat\u0131r. Kanun\u2019da a\u00e7\u0131k\u00e7a arabulucuya ba\u015fvuran taraf\u0131n elinde olmas\u0131 h\u00e2linde kar\u015f\u0131 tarafa ait bilgileri b\u00fcroya vermesi gerekti\u011fi ifade edildi\u011fine g\u00f6re, arabulucunun sorumlulu\u011funu yerine getirmemi\u015f olmas\u0131 sebebiyle arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini kabul etmek Kanun\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131ndan ba\u015fvuran taraf\u0131n sorumlu tutulmas\u0131 anlam\u0131na gelir. B\u00f6yle bir kabul \u015feklinin ba\u015fvuran\u0131n hak aramas\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 ve hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne zarar verece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.
9. \u015e\u00fcphesiz, hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sadece arabuluculu\u011fa ba\u015fvuran tarafa de\u011fil uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n taraflar\u0131na aittir.
7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ilgili maddelerinde (b\u00fcro ile birlikte) taraflar\u0131n ileti\u015fim bilgilerini temin etmek, gerekti\u011fi takdirde bu konuda ara\u015ft\u0131rma yapmak, taraflar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanarak toplant\u0131ya davet etmek ve bu a\u015famalar\u0131 belgelendirmek konusunda arabulucuya a\u00e7\u0131k bir sorumluluk y\u00fcklenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca 6325 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da da arabulucunun g\u00f6revini \u00f6zenle, tarafs\u0131z bir bi\u00e7imde ve \u015fahsen yerine getirmesi gerekti\u011fi ifade edilmektedir.
6325 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cArabuluculuk Sicili\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Alt\u0131nc\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde arabulucular sicili, sicile kay\u0131t ko\u015fullar\u0131 ve sicilden silinme \u015fartlar\u0131; \u201cArabuluculuk E\u011fitimi ve E\u011fitim Kurulu\u015flar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Yedinci B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise arabulucular\u0131n e\u011fitimi hususlar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kanun\u2019da ayr\u0131ca Arabuluculuk Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kurulmas\u0131 ve Arabuluculuk Kurulu olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 6325 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 30 uncu maddesinin birinci fkras\u0131n\u0131n (f) bendine g\u00f6re Arabuluculuk Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revlerinden birisi; \u201carabulucu sicilini tutmak, sicile kay\u0131t taleplerini karara ba\u011flamak, 21 inci maddenin birinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 kapsam\u0131nda arabulucunun sicilden silinmesine karar vermek ve bu sicilde yer alan ki\u015filere ili\u015fkin bilgileri elektronik ortamda duyurmakt\u0131r\u201d. Arabuluculuk Kurulunun g\u00f6revleri ise 32 nci maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015f olup bu g\u00f6revler aras\u0131nda arabuluculuk hizmetlerine ili\u015fkin temel ilkeler ile arabuluculuk meslek kurallar\u0131n\u0131 belirlemek, arabuluculuk e\u011fitimine ve bu e\u011fitimin sonunda yap\u0131lacak olan s\u0131nava ili\u015fkin temel ilke ve standartlar\u0131 tespit etmek, arabulucular\u0131n denetimine ili\u015fkin kurallar\u0131 belirlemek ve 21 inci maddenin ikinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda arabulucunun sicilden silinmesine karar vermek gibi g\u00f6revler yer almaktad\u0131r.
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Kanun\u2019da arabuluculuk faaliyetinin en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 olan arabulucular ile ilgili olduk\u00e7a detayl\u0131 h\u00fck\u00fcmlere yer verilmi\u015ftir. Arabulucunun arabuluculuk faaliyeti s\u0131ras\u0131nda uymas\u0131 gereken kurallara uymamas\u0131 yahut sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmemesinin arabulucu a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011furaca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar Kanunda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenlendi\u011fine g\u00f6re arabulucunun kusuru sebebiyle arabuluculuk toplant\u0131s\u0131ndan haberdar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden taraf\u0131n yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan kanuni d\u00fczenlemeler \u00e7er\u00e7evesinde hak arama h\u00fcrriyetini kullanabilece\u011fi konusunda teredd\u00fct olmamal\u0131d\u0131r.
10. Bir \u00fcst ba\u015fl\u0131kta yer verilen hukuki esaslar ile yukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re, arabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk faaliyetini sonland\u0131rmas\u0131 h\u00e2linde dahi 7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f say\u0131laca\u011f\u0131 kabul edilmelidir.
11. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 tarihli ve 2020\/214 Esas, 2020\/149 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 do\u011frultusunda giderilmesi gerekti\u011fine karar verilmi\u015ftir.
V. KARAR
1. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n, \u201carabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk faaliyetini sonland\u0131rmas\u0131 h\u00e2linde dahi 7036 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3 \u00fcnc\u00fc maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f say\u0131laca\u011f\u0131 ve davan\u0131n usulden reddine karar verilemeyece\u011fi\u201d \u015feklindeki … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 tarihli ve 2020\/214 Esas, 2020\/149 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 do\u011frultusunda giderilmesine,
2. Dosyan\u0131n … B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Ba\u015fkanlar Kuruluna g\u00f6nderilmesine,
3. Karardan bir \u00f6rne\u011fin B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin hukuk dairelerine bildirilmesi i\u00e7in H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu Genel Sekreterli\u011fine g\u00f6nderilmesine,
26.04.2022 tarihinde oy birli\u011fiyle kesin olarak karar verildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yarg\u0131tay 9. Hukuk Dairesinin 2022\/3398 E. Ve 2022\/5294 K. Say\u0131l\u0131 26.04.2022 Tarihli Karar\u0131nda,Arabuluculuk dava \u015fart\u0131n\u0131n, arabulucunun taraflara ula\u015fma ve toplant\u0131ya davet etme sorumlulu\u011funu usul\u00fcnce yerine getirmeden arabuluculuk faaliyetinin sonlanmas\u0131 h\u00e2linde arabuluculu\u011fa ba\u015fvuran taraf\u0131n, arabulucunun ara\u015ft\u0131rma ve davet y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc usul\u00fcne uygun olarak yerine getirmemesinin sonu\u00e7lar\u0131na katlanmas\u0131n\u0131 beklemek mahkemeye<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2661","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-av-hande-yetik"],"yoast_head":"\n