Ek ders \u00fccreti; ayl\u0131k ders g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda verilen derslerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denen \u00fccret olarak tan\u0131mlanabilir. Bu anlamda olmak \u00fczere ek ders \u00fccreti 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 83 \u00fcnc\u00fc maddesi kapsam\u0131nda ayl\u0131k \u201cmaa\u015f\u201d d\u0131\u015f\u0131nda ek ders g\u00f6revi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6denen bir \u00fccrettir.
Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu\u2019nun 2022\/475 E. Ve 2023\/638 K. Say\u0131l\u0131 Karar\u0131ndan \u00f6zetle; Bor\u00e7lu \u00f6\u011fretmenin alm\u0131\u015f oldu\u011fu ek ders \u00fccreti \u0130\u0130K\u2019nin 83. maddesinde ifade edilen \u201cher nevi \u00fccret\u201d kapsam\u0131nda oldu\u011fu ve ek ders \u00fccretinin tamam\u0131n\u0131n haczinin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde h\u00fck\u00fcm tesis edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu\u2019nun 2022\/475 E. Ve 2023\/638 K. Say\u0131l\u0131 Karar\u0131:<\/p>\n\n\n\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”
MAHKEMES\u0130 : Konya B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021\/1943 E., 2022\/127 K.
KARAR : \u015eik\u00e2yetin k\u0131smen kabul\u00fcne
Taraflar aras\u0131ndaki \u015fik\u00e2yet isteminden dolay\u0131 yap\u0131lan inceleme sonunda \u0130lk Derece Mahkemesince \u015fik\u00e2yetin kabul\u00fcne karar verilmi\u015ftir.
Karar\u0131n alacakl\u0131 vekili taraf\u0131ndan istinaf edilmesi \u00fczerine, B\u00f6lge Adliye Mahkemesince alacakl\u0131 vekilinin istinaf ba\u015fvurusunun k\u0131smen kabul\u00fc ile \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak \u015fik\u00e2yetin k\u0131smen kabul\u00fcne karar verilmi\u015ftir.
B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131 taraf vekilleri taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda bozulmu\u015f, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir.
Direnme karar\u0131 alacakl\u0131 vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, s\u00fcre, temyiz \u015fart\u0131 ve di\u011fer usul eksiklikleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan inceleme sonucunda, temyiz dilek\u00e7elerinin kabul\u00fcne karar verildikten sonra Tetkik H\u00e2kimi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan g\u00fcndem ve dosyadaki belgeler incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:
I. TALEP
\u015eik\u00e2yet\u00e7i bor\u00e7lu as\u0131l; borcundan dolay\u0131 hakk\u0131nda ba\u015flat\u0131lan icra takibinde Dalaman \u0130l\u00e7e Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ald\u0131\u011f\u0131 maa\u015f\u0131n\u0131n 1\/4\u2019\u00fc ile ek ders \u00fccretinin tamam\u0131na konulan haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na dair talebinin Dinar \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan reddedildi\u011fini, maa\u015f\u0131yla zor ge\u00e7indi\u011fini, e\u015finin hamile olmas\u0131 sebebiyle doktor kontrolleri ve takviye g\u0131dalar sebebiyle ek masraflar\u0131 oldu\u011funu, ik\u00e2metg\u00e2h\u0131 Fethiye\u2019de oldu\u011fundan g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 Dalaman\u2019daki okula gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f her g\u00fcn toplam 110 km yol katteti\u011fini ileri s\u00fcrerek, maa\u015f\u0131n\u0131n 1\/4\u2019\u00fcn\u00fc a\u015fan k\u0131s\u0131m olarak ek ders \u00fccretine uygulanan haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir.
II. CEVAP
Alacakl\u0131 vekiline \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esi tebli\u011f edilmi\u015f, cevap dilek\u00e7esi sunmam\u0131\u015ft\u0131r.
III. \u0130LK DERECE MAHKEMES\u0130 KARARI
\u0130lk Derece Mahkemesinin 30.09.2020 tarihli ve 2019\/19 Esas, 2020\/20 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; bor\u00e7lu ve e\u015finin gelirleri toplam\u0131 ve ikisinin sosyal stat\u00fcs\u00fclerine g\u00f6re, bor\u00e7lu ve bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ki\u015filerin ge\u00e7imini sa\u011flayacak kadar yapmas\u0131 gereken harcamalar toplam\u0131 dikkate al\u0131narak, bor\u00e7lunun alm\u0131\u015f oldu\u011fu maa\u015f ve ek ders \u00fccreti bir b\u00fct\u00fcn olarak kabul edilip 1\/4’\u00fcnden a\u015fa\u011f\u0131 olmamak \u00fczere bor\u00e7lunun maa\u015f ve ek ders \u00fccreti toplam\u0131ndan ne kadarl\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131n haczedilebilece\u011finin saptand\u0131\u011f\u0131, al\u0131nan raporlar ile bor\u00e7lunun maa\u015f ve ek ders \u00fccreti toplam\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gereken kesintinin 1.262,62 TL olarak hesapland\u0131\u011f\u0131, Dinar \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 2018\/702 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda bor\u00e7lunun maa\u015f\u0131n\u0131n 1\/4’\u00fc ile ek ders \u00fccretinin tamam\u0131n\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 haczedildi\u011fi, bu i\u015flemin usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle \u015fik\u00e2yetin kabul\u00fcne, bor\u00e7lunun ek ders \u00fccretinin tamam\u0131na konulan haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na, bor\u00e7lunun maa\u015f ve ek ders \u00fccreti toplam\u0131n\u0131n 1\/4\u2019\u00fc oran\u0131nda hesap edilen 1.262,62 TL \u00fczerinden haczin devam\u0131na, fazla tahsil edilen 4.672,99 TL kesinti tutar\u0131n\u0131n yasal faizi ile birlikte davac\u0131ya (\u015fik\u00e2yet\u00e7iye) iadesine karar verilmi\u015ftir.
IV. \u0130ST\u0130NAF
A. \u0130stinaf Yoluna Ba\u015fvuranlar
\u0130lk Derece Mahkemesinin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde alacakl\u0131 vekili istinaf ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur.
B. Gerek\u00e7e ve Sonu\u00e7
B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin 01.03.2021 tarihli ve 2021\/316 Esas, 2021\/382 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; \u0130lk Derece Mahkemesince al\u0131nan 04.09.2020 tarihli ek bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re 2018 y\u0131l\u0131nda bor\u00e7lu ve e\u015finin gelirleri toplam\u0131n\u0131n 79.843,44 TL, sosyal stat\u00fclerine g\u00f6re harcama toplamlar\u0131n\u0131n 74.444,04 TL, buna g\u00f6re ayl\u0131k yap\u0131lmas\u0131 gereken hacze ili\u015fkin kesinti tutar\u0131n\u0131n ise 444,95 TL olup bu miktar\u0131n maa\u015f ve ek \u00fccret toplam\u0131n\u0131n 1\/4’\u00fcnden az oldu\u011fu, raporun h\u00fck\u00fcm kurmaya elveri\u015fli bulundu\u011fu, \u0130lk Derece Mahkemesince de bu rapor do\u011frultusunda karar verildi\u011fi, alacakl\u0131n\u0131n bu k\u0131sma y\u00f6nelik istinaf talebi yerinde g\u00f6r\u00fclmemekle birlikte \u015fik\u00e2yet\u00e7i taraf\u0131n, ek ders \u00fccretinin tamam\u0131 \u00fczerindeki haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talebinin (maa\u015f ve ek ders \u00fccreti toplam\u0131n\u0131n 1\/4 \u00fc kadar haciz kesintisi yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bahisle) k\u0131smen kabul edildi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u015fik\u00e2yetin k\u0131smen kabul\u00fcne karar verilmesi gerekti\u011fi, di\u011fer taraftan talep olmad\u0131\u011f\u0131 halde fazla tahsil edilen 4.672,99 TL kesinti tutar\u0131n\u0131n yasal faizi ile birlikte davac\u0131ya iadesine karar verilmesinin do\u011fru bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle alacakl\u0131n\u0131n istinaf isteminin k\u0131smen kabul\u00fc ile \u0130lk Derece Mahkemesinin karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak \u015fik\u00e2yetin k\u0131smen kabul\u00fc ile bor\u00e7lunun maa\u015f ve ek ders \u00fccreti toplam\u0131n\u0131n 1\/4’\u00fc oran\u0131nda hesap edilen 1.262,62 TL \u00fczerinden haczin devam\u0131na, fazlaya ili\u015fkin talebin reddine karar verilmi\u015ftir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAK\u0130 \u0130NCELEME S\u00dcREC\u0130
A. Bozma Karar\u0131
1. B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmu\u015ftur.
2. Yarg\u0131tay 12. Hukuk Dairesinin yukar\u0131da tarih ve say\u0131s\u0131 belirtilen karar\u0131 ile;
“…1-Bor\u00e7lunun temyiz isteminin incelenmesinde;
Taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iddia ve savunmalar\u0131na, dayand\u0131klar\u0131 belgelere, temyiz olunan B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131nda yaz\u0131l\u0131 gerek\u00e7elere g\u00f6re yerinde bulunmayan temyiz itirazlar\u0131n\u0131n REDD\u0130NE,
2-Alacakl\u0131n\u0131n temyiz itirazlar\u0131n\u0131n incelenmesinde;
Bor\u00e7lunun maa\u015f\u0131n\u0131n 1\/4 d\u0131\u015f\u0131nda, ek ders \u00fccreti \u00fczerine konulan haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemiyle icra mahkemesine ba\u015fvurdu\u011fu, ilk derece mahkemesince bor\u00e7lunun \u015fikayetinin kabul\u00fc ile bor\u00e7lunun ek ders \u00fccretinin tamam\u0131na konulan Haczin Kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve bor\u00e7lunun maa\u015f ve ek ders \u00fccreti toplam\u0131n\u0131n \u00bc\u2019\u00fc oran\u0131nda hesap edilen 1.262,62 TL \u00fczerinden haczin devam\u0131na,,karar verildi\u011fi; B\u00f6lge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesinin karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na, \u015fikayetin k\u0131smen kabul\u00fc ile davac\u0131 bor\u00e7lunun maa\u015f ve ek ders \u00fccreti toplam\u0131n\u0131n \u00bc\u2019\u00fc oran\u0131nda hesap edilen 1.262,62 TL \u00fczerinden haczin devam\u0131na, fazlaya ili\u015fkin talebin reddine, karar verildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
Bor\u00e7lunun sadece ek ders \u00fccretinin \u00fczerine konulan haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik icra mahkemesine ba\u015fvurdu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.
\u0130\u0130K’nun 83. maddesinde k\u0131smen haczi caiz olan \u015feyler say\u0131lm\u0131\u015f olup, ek ders \u00fccretlerinin maa\u015ftan say\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin herhangi bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Bu durumda bu \u00fccretin tamam\u0131n\u0131n haczedilmesine yasal bir engel yoktur.
O halde b\u00f6lge adliye mahkemesince taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesini d\u00fczenleyen HMK’nun 26. maddesi gere\u011fince talepten fazlas\u0131na h\u00fckmedilemeyece\u011fi i\u00e7in ek ders \u00fccretine konulan haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u015fikayetin reddi gerekirken \u015fikayetin k\u0131smen kabul\u00fc ile bor\u00e7lunun alm\u0131\u015f oldu\u011fu maa\u015f ve ek ders \u00fccretinin bir b\u00fct\u00fcn olarak kabul edilerek bu miktar \u00fczerinden \u00bc oran\u0131nda hesap edilen 1.262 TL y\u00f6n\u00fcnden haczin devam\u0131na karar verilmesi isabetsizdir\u2026” gerek\u00e7esiyle karar bozulmu\u015ftur.
B. B\u00f6lge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Karar\u0131
B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin yukar\u0131da tarih ve say\u0131s\u0131 belirtilen karar\u0131 ile; \u00f6nceki gerek\u00e7eye ek olarak icra dosyas\u0131nda, bor\u00e7lunun hem maa\u015f\u0131na hem de ek ders \u00fccretine haciz konuldu\u011fu, \u015fik\u00e2yetin konusunun ise ek ders \u00fccretine konan haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu, bor\u00e7lunun hem maa\u015f\u0131n\u0131n hem de ek ders \u00fccretinin 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu’nun (2004 say\u0131l\u0131 Kanun) 83 \u00fcnc\u00fc maddesine g\u00f6re haczi k\u0131smen caiz olan \u015feyler aras\u0131nda oldu\u011fu, para, misli e\u015fya oldu\u011fundan maa\u015f ve ek ders \u00fccretinin bir b\u00fct\u00fcn kabul edilerek belli bir oranda haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde matematiksel olarak “maa\u015f” \u00fczerindeki haczin de “ek ders \u00fccreti” \u00fczerindeki haczin de ayn\u0131 oranda kalkt\u0131\u011f\u0131, somut olayda, alacakl\u0131 vekilinin duru\u015fmadaki beyan\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere bor\u00e7lunun maa\u015f\u0131 \u00fczerinde uygulanan haczin maa\u015f\u0131n\u0131n 1\/4’\u00fc oran\u0131nda oldu\u011fu, bor\u00e7lunun, kendisi ve ailesinin ge\u00e7inmeleri i\u00e7in l\u00fczumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra maa\u015f ve ek ders \u00fccretinden en fazla 1\/4 (oran\u0131nda) haciz uygulanmas\u0131 gerekti\u011finin de\u011ferlendirildi\u011fi, buna g\u00f6re de maa\u015f ve ek ders \u00fccret toplam\u0131n\u0131n 1\/4’\u00fc \u00fczerindeki haczin kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bu durumun 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 say\u0131l\u0131 Kanun) 26 nc\u0131 maddesinde d\u00fczenlenen taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle direnme karar\u0131 verilmi\u015ftir.
VI. TEMY\u0130Z
A. Temyiz Yoluna Ba\u015fvuranlar
Direnme karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde alacakl\u0131 vekilince temyiz isteminde bulunulmu\u015ftur.
B. Temyiz Sebepleri
Alacakl\u0131 vekili; bor\u00e7lunun maa\u015f\u0131n\u0131n 1\/4\u2019\u00fcn\u00fcn, ek ders \u00fccretinin ise tamam\u0131n\u0131n haczinde usule ve hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bilirki\u015fi raporunun h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131, bor\u00e7lunun toplam geliri ve bu gelirlerinden ne kadarl\u0131k k\u0131sm\u0131n\u0131n haczinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa dair ek ders \u00fccretinin tamam\u0131 \u00fczerinden mi yoksa bir k\u0131sm\u0131 \u00fczerinden mi haczin kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmden anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131nda teredd\u00fct olu\u015fmas\u0131 sebebiyle h\u00fckm\u00fcn bu nedenle de hatal\u0131 oldu\u011fu belirtilerek karar\u0131n bozulmas\u0131 talep edilmi\u015ftir.
C. Uyu\u015fmazl\u0131k
Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu \u00f6n\u00fcne gelen uyu\u015fmazl\u0131k; somut olayda \u00f6\u011fretmen olan bor\u00e7lunun ek ders \u00fccretinin 2004 say\u0131l\u0131 Kanun’un 83 \u00fcnc\u00fc maddesi kapsam\u0131nda maa\u015ftan say\u0131l\u0131p say\u0131lamayaca\u011f\u0131, buradan var\u0131lacak sonuca g\u00f6re ek ders \u00fccretinin tamam\u0131n\u0131n haczedilmesinin olanakl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.
D. Gerek\u00e7e
1. \u0130lgili Hukuk
1. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun’un 83 \u00fcnc\u00fc maddesi.
2. De\u011ferlendirme
1. Kural olarak, bor\u00e7lunun malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil eden mal, alacak ve haklar\u0131, alacakl\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 bir t\u00fcr teminat te\u015fkil eder ve bu nedenle bor\u00e7lunun alacakl\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan bor\u00e7 i\u00e7in haczettirilebilir. Haciz cebri icra organ\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan devlete ili\u015fkin bir hakimiyet tasarrufu olup, icra takibinin konusu olan belli bir para alaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6denmesini sa\u011flamak i\u00e7in, bu yolda istemde bulunan alacakl\u0131 lehine, s\u00f6z konusu alaca\u011f\u0131 kar\u015f\u0131layacak miktar ve de\u011ferdeki bor\u00e7luya ait mal ve haklara, icra memuru taraf\u0131ndan hukuken el konulmas\u0131d\u0131r. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun’un 85 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re icra dairesince, bor\u00e7lunun kendi yedinde veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131sta bulunan menkul mallar\u0131 ile gayrimenkullerinden ve alacak ve haklar\u0131ndan alacakl\u0131n\u0131n ana para, faiz ve masraflar da d\u00e2hil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn alacaklar\u0131na yetecek miktar\u0131 haczedilir. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun’un 85 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 bor\u00e7luya ait olup da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi elinde olan mallar\u0131n da haczedilebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir.
2. Alacakl\u0131n\u0131n, bor\u00e7lunun mal varl\u0131\u011f\u0131ndan tatmin edilmesi ilkesi takip hukukunda as\u0131ld\u0131r ve bu ilkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 da kanunla \u00e7izilmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda kanun koyucu gerek 2004 say\u0131l\u0131 Kanun gerekse baz\u0131 \u00f6zel kanunlarda haczedilemeyecek veya yaln\u0131zca bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn haczi m\u00fcmk\u00fcn birtak\u0131m mal ve haklar \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ama\u00e7, bor\u00e7lu ve ailesinin mutlak yoksullu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek ekonomik varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybedip, Devlet yard\u0131m\u0131na muhta\u00e7 h\u00e2le getirilmesine engel olmakt\u0131r (Baki Kuru, \u0130cra ve \u0130fl\u00e2s Hukuku El Kitab\u0131, \u0130kinci Bask\u0131, Ankara 2013, s. 502, 503).
3. Takip hukukunda sorumluluk kural olarak \u015fahsi eme\u011fe de\u011fil mala y\u00f6neliktir. Dolay\u0131s\u0131yla bor\u00e7lu iktisadi ve sosyal a\u00e7\u0131dan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u015fahsi eme\u011fini ortaya koyarak bir gelir elde etmi\u015fse bunun \u00fczerine borcun tamam\u0131 kadar haciz koymak Anayasa\u2019n\u0131n 17 nci maddesindeki \u201cHerkes ya\u015fama, maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sahiptir\u201d d\u00fczenlemesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edecektir (Murat Yava\u015f, Maa\u015f ve \u00dccret Haczi, T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi Dergisi, Say\u0131 84, 2009, s.94).
4. Bu anlamda kanun koyucu birtak\u0131m mal ve haklar\u0131n haczedilemeyece\u011fini (haczinin caiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131) kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Haczi caiz olmayan mallar; para borcunun \u00f6denmesi i\u00e7in haciz yoluyla yap\u0131lan icra takibinde bor\u00e7luya ait olup kamu yarar\u0131 ya da bor\u00e7lunun ya\u015famsal zorunluluklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gerekli yahut paraya \u00e7evrilmesine olanak bulunmayan durumlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc haczedilmesi ya da paraya \u00e7evrilmesi olanaks\u0131z bulunan, di\u011fer bir deyimle hacizden ayr\u0131k tutulmu\u015f \u015feyler ve alacaklard\u0131r (T\u00fcrk Hukuk L\u00fbgat\u0131, T\u00fcrk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara, 2021, s. 446).
5. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun bu konuda k\u0131smen veya tamamen haczedilemezli\u011fe ili\u015fkin bir ayr\u0131ma gitmi\u015f ve k\u0131smen haczedilemeyen mal ve haklar\u0131 83 \u00fcnc\u00fc maddede; \u201cMaa\u015flar, tahsisat ve her nevi \u00fccretler, intifa haklar\u0131 ve has\u0131lat\u0131, il\u00e2ma m\u00fcstenid olmayan nafakalar, teka\u00fcd maa\u015flar\u0131, sigortalar veya teka\u00fcd sand\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan tahsis edilen iradlar, bor\u00e7lu ve ailesinin ge\u00e7inmeleri i\u00e7in icra m\u00fcd\u00fcr\u00fcnce l\u00fczumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haczolunabilir.
Ancak haczolunacak miktar bunlar\u0131n d\u00f6rtte birinden az olamaz. Birden fazla haciz var ise s\u0131raya konur. S\u0131rada \u00f6nde olan haczin kesintisi bitmedik\u00e7e sonraki haciz i\u00e7in kesintiye ge\u00e7ilemez\u201d \u015feklinde d\u00fczenlemi\u015ftir. Bu maddeye g\u00f6re maa\u015f ve \u00fccretlerden bor\u00e7lunun ve ailesinin ge\u00e7inmeleri i\u00e7in zorunlu olan miktar bor\u00e7luya b\u0131rak\u0131ld\u0131ktan sonra kalan k\u0131s\u0131m haczedilebilecektir. Bununla birlikte, bor\u00e7lunun maa\u015f ve \u00fccretinin d\u00f6rtte birinin herhalde haczedilebilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.
6. Belirtilen maddedeki maa\u015f veya \u00fccretten maksat, Devlet i\u015flerinde veya \u00f6zel i\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015fan (bor\u00e7lu) memur veya i\u015f\u00e7ilerin maa\u015f veya \u00fccretidir (2004 say\u0131l\u0131 Kanun md. 355\/1). Bir k\u0131sm\u0131 haczedilemeyen maa\u015f ve \u00fccretlerin (haklar\u0131n) neler oldu\u011fu 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 83 \u00fcnc\u00fc maddesinde say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, maa\u015flar\u0131n, \u00f6deneklerin (tahsisatlar) ve (yan \u00f6demeler dahil) \u00fccretlerin bir k\u0131sm\u0131 haczedilemez. Bu h\u00fck\u00fcmdeki \u00fccret kavram\u0131na, her \u00e7e\u015fit \u00fccret dahildir (Kuru, s. 494, 522; Ramazan Arslan vd., \u0130cra ve \u0130fl\u00e2s Hukuku, 8. Bask\u0131, Ankara, 2022, s. 353). Buradaki \u00fccretler geni\u015f olarak gelir kaynaklar\u0131 olarak anla\u015f\u0131labilir (Hakan Pekcan\u0131tez vd., \u0130cra ve \u0130flas Hukuku, Ankara 2011, s. 256).
7. Yap\u0131lan bu genel a\u00e7\u0131klamalardan sonra dosya i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 okulda \u00f6\u011fretmen olarak g\u00f6rev yapan \u015fik\u00e2yet\u00e7inin ek ders \u00fccretinin tamam\u0131na konulan haczin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemi ile icra mahkemesine \u015fik\u00e2yette bulundu\u011fu somut olayda \u00f6\u011fretmenlere \u00f6denen ek ders \u00fccretinin 2004 say\u0131l\u0131 Kanun’un 83 \u00fcnc\u00fc maddesi kapsam\u0131nda k\u0131smen haczedilip haczedilemeyece\u011fi de\u011ferlendirilmelidir. Bu anlamda olmak \u00fczere \u00f6ncelikle ek ders \u00fccretine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama yapmakta yarar bulunmaktad\u0131r.
8. 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu’nun (657 say\u0131l\u0131 Kanun) “Ders g\u00f6revi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 89 uncu maddesinde; “Her derecedeki e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 ile \u00dcniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yayg\u0131n e\u011fitim yapan kurumlarda ve benzeri kurulu\u015flarda \u00f6\u011fretmen veya \u00f6\u011fretim \u00fcyesi bulunmamas\u0131 halinde \u00f6\u011fretmenlere, \u00f6\u011fretim \u00fcyelerine veya di\u011fer memurlara veyahut a\u00e7\u0131ktan atanacaklara \u00fccret ile ek ders g\u00f6revi verilebilir.
\u00dccretle okutulacak ders saatlerinin say\u0131s\u0131,ders g\u00f6revi alacaklar\u0131n nitelikleri ve di\u011fer hususlar Cumhurba\u015fkan\u0131 karar\u0131 ile tespit olunur.” d\u00fczenlemesine yer verilmi\u015ftir. Bu madde ile 439 say\u0131l\u0131 Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na Ba\u011fl\u0131 Y\u00fcksek ve Orta Dereceli Okullar \u00d6\u011fretmenleri ile \u0130lkokul \u00d6\u011fretmenlerinin Haftal\u0131k Ders Saatleri ile Ek Ders \u00dccretleri Hakk\u0131nda Kanun’un verdi\u011fi yetkiye dayanarak, “Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00f6netici, \u00f6\u011fretmen, uzman ve usta \u00f6\u011freticileri ile di\u011fer g\u00f6revlilerinin ayl\u0131k ve ek ders \u00fccreti kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda okutacaklar\u0131 ve okutmu\u015f say\u0131lacaklar\u0131 haftal\u0131k ders saatlerinin say\u0131s\u0131n\u0131, ders g\u00f6revi alacaklar\u0131n niteliklerini ve di\u011fer hususlar\u0131 d\u00fczenlemek..” amac\u0131yla haz\u0131rlanan Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 Y\u00f6netici ve \u00d6\u011fretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine \u0130li\u015fkin 01.12.2006 tarihli ve 2006\/11350 say\u0131l\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131’n\u0131n (Bakanlar Kurulu Karar\u0131) “Tan\u0131mlar” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 4 \u00fcnc\u00fc maddesinin (f) bendinde ek ders g\u00f6revinin, ayl\u0131k kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ders g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda ek ders \u00fccreti kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda okutulan dersleri ifade etti\u011fi belirtilmi\u015ftir.
9. Bakanlar Kurulu Karar\u0131’n\u0131n “Ek ders birim \u00fccreti” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 30 uncu maddesinde “1) Bu Karar kapsam\u0131nda kendilerine ders g\u00f6revi verilenler ile verilmi\u015f say\u0131lanlara, 657 say\u0131l\u0131 Kanunun 176 nc\u0131 maddesi uyar\u0131nca ek ders \u00fccreti \u00f6denir.” h\u00fckm\u00fc bulunmakta olup, bu h\u00fckm\u00fcn at\u0131f yapt\u0131\u011f\u0131 657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 176 nc\u0131 maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda ise Kanunun 89 uncu maddesine g\u00f6re kendilerine ders g\u00f6revi verilenlere, ders saati ba\u015f\u0131na g\u00fcnd\u00fcz \u00f6\u011fretimi i\u00e7in 140, \u00f6rg\u00fcn ve yayg\u0131n e\u011fitim kurumlar\u0131nda yar\u0131y\u0131l ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar g\u00fcnleri ile saat 18.00’den sonra ba\u015flayan \u00f6\u011fretim faaliyetleri i\u00e7in 150 g\u00f6sterge rakam\u0131n\u0131n bu Kanuna g\u00f6re belirlenen ayl\u0131k katsay\u0131s\u0131 ile \u00e7arp\u0131m\u0131ndan olu\u015fan miktar \u00fczerinden ek ders \u00fccreti \u00f6denece\u011fi ifade edilmi\u015ftir.
10. A\u00e7\u0131klanan hukuki dayanaklardan yola \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ek ders \u00fccreti; ayl\u0131k ders g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda verilen derslerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denen \u00fccret olarak tan\u0131mlanabilir. Bu anlamda olmak \u00fczere ek ders \u00fccreti 2004 say\u0131l\u0131 Kanun’un 83 \u00fcnc\u00fc maddesi kapsam\u0131nda ayl\u0131k “maa\u015f” d\u0131\u015f\u0131nda ek ders g\u00f6revi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6denen bir \u00fccrettir.
11. Belirtmek gerekir ki, yukar\u0131da da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere 2004 say\u0131l\u0131 Kanun’un 83 \u00fcnc\u00fc maddesinde ifade edilen \u00fccret kavram\u0131na her t\u00fcrl\u00fc \u00fccret dahildir. Gerek bedeni gerekse fikri \u00e7al\u0131\u015fma sonucu elde edilen her t\u00fcrl\u00fc \u00fccret bu kapsamdad\u0131r. Bu itibarla, ek ders \u00fccretinin de madde metninde yer alan “her nevi \u00fccret” kapsam\u0131na girdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.
12. Hukuk Genel Kurulunda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda, 2004 say\u0131l\u0131 Kanun’un 83 \u00fcnc\u00fc maddesine g\u00f6re ek ders \u00fccretinin maa\u015f kapsam\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011fu, haczedilemezli\u011fe ili\u015fkin hususlar\u0131n kanun ile d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fi, istikrarl\u0131 uygulaman\u0131n ek ders \u00fccretinin maa\u015f kapsam\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131 ve tamam\u0131n\u0131n haczedilebilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu, direnme karar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de, bu g\u00f6r\u00fc\u015f Kurul \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan benimsenmemi\u015ftir.
13. H\u00e2l b\u00f6yle olunca B\u00f6lge Adliye Mahkemesince yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan hususlara de\u011finilerek verilen direnme karar\u0131 usul ve yasaya uygun olup yerindedir.
14. Ne var ki, alacakl\u0131 vekilinin sair temyiz itirazlar\u0131 \u00d6zel Dairece incelenmedi\u011finden bu konuda inceleme yap\u0131lmak \u00fczere dosya \u00d6zel Daireye g\u00f6nderilmelidir.
VII. KARAR
A\u00e7\u0131klanan sebeplerle;
Direnme uygun bulundu\u011fundan alacakl\u0131 vekilinin di\u011fer temyiz itirazlar\u0131n\u0131n incelenmesi i\u00e7in dosyan\u0131n YARGITAY 12. HUKUK DA\u0130RES\u0130NE G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,
21.06.2023 tarihinde yap\u0131lan ikinci g\u00f6r\u00fc\u015fmede oy \u00e7oklu\u011fuyla kesin olarak karar verildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ek ders \u00fccreti; ayl\u0131k ders g\u00f6revi d\u0131\u015f\u0131nda verilen derslerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak \u00f6denen \u00fccret olarak tan\u0131mlanabilir. Bu anlamda olmak \u00fczere ek ders \u00fccreti 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 83 \u00fcnc\u00fc maddesi kapsam\u0131nda ayl\u0131k \u201cmaa\u015f\u201d d\u0131\u015f\u0131nda ek ders g\u00f6revi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6denen bir \u00fccrettir.Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu\u2019nun 2022\/475 E. Ve 2023\/638 K.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2683","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-av-hande-yetik"],"yoast_head":"\n